ŠVAJNFURT - Evropski sud pravde presudio je da Njemačka ne može uskratiti osnovnu materijalnu pomoć tražiocima azila čak ni u slučajevima kada je za obradu njihovog zahtjeva odgovorna druga država članica Evropske unije.
Presuda se odnosi na slučaj mladog državljanina Avganistana kojem su njemačke vlasti 2022. godine ukinule dio socijalne pomoći nakon što je odlučeno da treba biti vraćen u Rumuniju u skladu sa pravilima EU.
Odjeća i osnovne potrepštine ne mogu biti uskraćene
Sud sa sjedištem u Luksemburgu zaključio je da pravo na osnovne životne potrebe, poput odjeće i kućnih potrepština, predstavlja minimum koji države članice moraju obezbijediti svim tražiocima azila. Iako je mladi Avganistanac imao obezbijeđen smještaj, hranu, grijanje i zdravstvenu zaštitu, uskraćena mu je novčana pomoć za kupovinu odjeće i drugih svakodnevnih potrepština, zbog čega je pokrenuo sudski postupak protiv okruga Švajnfurt u južnoj Njemačkoj.
Sudije su naglasile da je odjeća jedna od najosnovnijih ljudskih potreba, dok su sredstva za javni prevoz, komunikaciju i ličnu higijenu neophodna kako bi osoba mogla ostvariti minimalan nivo učešća u društvenom i kulturnom životu.
Prema evropskom zakonodavstvu, države članice dužne su da svim tražiocima azila osiguraju "odgovarajući životni standard" koji štiti njihovo fizičko i mentalno zdravlje.
Njemačka pooštrila pravila, ali EU postavila granice
Njemačka je prošle godine dodatno pooštrila propise o podršci tražiocima azila, omogućivši potpuno ukidanje određenih naknada osobama za koje je utvrđeno da bi trebalo da budu prebačene u drugu članicu EU.
Međutim, najnovija presuda Evropskog suda pravde dovodi u pitanje usklađenost takvih mjera sa evropskim pravom, koje ima prednost nad nacionalnim zakonodavstvom.
Nova pravila uskoro stupaju na snagu
Odluka dolazi svega nekoliko dana prije stupanja na snagu reformisanog Zajedničkog evropskog sistema azila (CEAS), koji bi trebalo da uvede nova pravila za postupanje prema migrantima i tražiocima azila širom Evropske unije, navodi "Fenix-Magazin". Iako nova regulativa dopušta određena ograničenja socijalnih davanja u pojedinim slučajevima, države će i dalje biti obavezne da garantuju minimalni standard zaštite u skladu sa pravom EU.
Stručnjaci za migraciono i socijalno pravo ocjenjuju da će ova presuda imati značajan uticaj na buduću praksu evropskih država, posebno u trenutku kada migraciona politika ostaje jedno od najosjetljivijih političkih pitanja na kontinentu. Presuda ujedno potvrđuje stav da osnovna ljudska prava i dostojanstvo ne mogu biti predmet uskraćivanja, bez obzira na status ili fazu azilnog postupka.