MOSKVA - Grad na jugu Rusije, koji je Crvena armija odbranila od nacističih snaga u ključnoj bici u Drugom svjetskom ratu, biće ponovo preimenovan u Staljingrad, barem tokom dana obilježavanja pobjede, saopštile su u četvrtak regionalne vlasti.
Grad je preimenovan u Volgograd 1961. godine, ali je ime Staljingrad neodvojivo s istorijskom bitkom, koja je bila među nakrvavijim u istoriji, jer je u njoj poginulo oko dva miliona ljudi.
Odluka regionalnih vlasti da upotrijebe istorijsko ime grada 2. februara, na dan poraza nacističke vojske, kao i nekolicine drugih datuma povezanih s ratom, razbjesnilo je mnoge u Rusiji, gdje spomen Josifa Staljina i njegove ostavštine izaziva vatrene rasprave čak 60 godina nakon njegove smrti.
Vladimir Lukin, ombudsman za ljudska prava u Rusiji, žestoko je kritikovao ovaj potez, kazavši da bi trebao biti proglašen nevažećim na sudu.
"Ovo je uvreda sjećanja na one koji su umrli", rekao je on, a prenio AP.
Nikolaj Levičev, viši savezni parlamentarni zastupnik u ljevičarskoj stranci Pravedna Rusija, osudio je ponovno preimenovanje grada rekavši da je "bogohulno promijeniti ime ovom velikom ruskom gradu u ime tiranina koji je ubio više miliona svojih sunarodnjaka". Dodao je da je zemlje pobijedila u ratu "uprkos a ne zahvaljujući" Staljinovom vodstvu.
Staljin je bio na čelu Sovjetskog Saveza od 1924. do 1953. godine. Komunisti i drugi tvrdolinijaši ga hvale zbog pobjede u Drugom svjetskom ratu i zbog pretvaranja Rusije u nuklearnu velesilu. Drugi ga osuđuju zbog smrti više miliona ljudi.
Predsjednik Vladimir Putin, bivši agent KGB-a, izbjegavao je da otvoreno hvali ili kritikuje Staljina, ali je vratio simbole iz sovjetskog perioda i pokušao ublažiti sliku koju javnost ima o Staljinu.
U posljednjih nekoliko godina mnogi u Rusiji su uznemireni zbog školskih knjiga, čije je štampanje sponzorisala država, u kojima je Staljin prikazan kao veoma pozitivna ličnost.
Pored toga što će Volgogradu biti vraćen stari naziv, vlasti u Volgogradu, Sankt Peterburgu i sibirskom gradu Čiti naredile su da se Staljinova slika postavi na gradske autobuse tokom obilježavanja bitke 2. februara.
Ruska novinska agencija Interfaks citirala je navode vodeće grupe za ljudska prava u Rusiji "Yan Raczynski of Memorial", koja je osudila potez vlasti i istakla neupjeh države da "zakonito i politički prizna zločine koje je počinio režim Boljševika, a posebno Staljin i njegov unutrašnji krug".
Komunistička partije Ruske Federacije sastala se s veteranima iz Drugog svjetskog rata i poslala pismo Putinu tražeći od vlade da za stalno preimenuje grad.
Međutim, zvaničnici iz vladajuće ruske stranke Jedinstvena Rusija saopštili su da ne planiraju to da urade.
U subotu će Rusija obilježiti 70. godišnjicu bitke koja je trajala pola godina 1942. i 1943. Tada je Crvena vojska opkolila i zarobila više od 100.000 nacističkih vojnika.