Salto unazad, poznat i kao backflip, dugo je bio sinonim za bunt, kaznu i opasnost, element koji je razdvajao tradicionaliste od onih koji su vjerovali da sport može biti i akrobatski spektakl. Decenijama je ovaj salto nosio reputaciju gotovo zabranjenog voća, spektakularan, riskantan i na granici prkosa pravilima.
Priča počinje sredinom sedamdesetih godina prošlog vijeka. Na Zimskim olimpijskim igrama 1976. u Inzbruku, američki klizač Teri Kubička izveo je salto i tako postao prvi, i narednih pola vijeka jedini, sportista koji je taj potez legalno prikazao na olimpijskom ledu.
Samo godinu dana kasnije, Međunarodna klizačka federacija (ISU) povukla je oštar potez i zabranila salto. Zvanično objašnjenje bilo je bezbjednosne prirode: smatralo se da je previše rizičan i da ne poštuje osnovno pravilo discipline prema kojem svaki skok mora biti prizemljen na jednu klizaljku. U praksi, salto se često završavao doskokom na obe noge, zbog čega je tretiran kao akrobatski trik, a ne kao klizački element.
LA QUE TIENES QUE ESTAR LIANDO PARA DEJAR ASÍ A DJOKOVIC La reacción de Novak Djokovic a una actuación de Ilia Malinin que le ha valido el oro a los Estados Unidos @david_lrl#MilanoCortina2026 pic.twitter.com/vgY0TG8jSe
— Eurosport.es (@Eurosport_ES) February 8, 2026
Ipak, iza odluke su stajali i estetski razlozi. Umjetničko klizanje tog vremena snažno je insistiralo na eleganciji, baletskom izrazu i klasičnoj formi, pa su pojedini smatrali da takvi pokreti djeluju suviše cirkuski, pa čak i neprimjereno za sport koji je gradio imidž umjetnosti na ledu.
Prkos i simbol slobode
Najčuveniji čin prkosa dogodio se na Olimpijadi u Naganu 1998. godine. Francuska klizačica Surija Bonali, svjesna da zbog povrede i sudijskih kriterijuma neće stići do medalje, odlučila je da publiku počasti trenutkom koji će se pamtiti. Izvela je salto i to sletanjem na jednu nogu, tehnički impresivan potez koji je prkosio i pravilima i očekivanjima. Sudije su je kaznile oduzimanjem bodova, ali je Bonali postala simbol slobode izraza i podsetnik da sport ponekad nadilazi birokratske okvire.
Zabrana više nema smisla
Tek decenijama kasnije pravila su počela da se menjaju. U junu 2024. godine ISU je priznao da u eri četvorostrukih skokova i sve većih tehničkih dometa zabrana salta više nema smisla. Bio je to signal da umjetničko klizanje ulazi u novu fazu, onu u kojoj se tradicionalna estetika i savremena atletika mogu susresti bez sukoba. Na Zimskim igrama u Milanu 2026. promjena je dobila svoju spektakularnu potvrdu.
Ispisivanje istorije
Američki klizač Ilia Malinin, poznat kao "bog četvorostrukih skokova", nije samo izveo program već je ispisao istoriju. U atmosferi naelektrisanoj borbom za zlato protiv japanskih rivala, Malinin je ubacio salto unazad izveden gotovo bez napora. Dvorana je eruptirala, a poseban utisak ostavio je doskok na jednu nogu, potez koji je čak i Novaka Đokovića na tribinama ostavio u nevjerici.
Nakon što je dan ranije u kratkom programu ekipnog takičenja izveo salto unatrag na dvije noge, u nedjelju je Ilia Malinin podigao ljestvicu izvevši salto na jednoj nozi tokom slobodnog programa. Njegov je istorijski nastup pomogao američkoj reprezentaciji da osvoji zlatnu medalju.
Malininov je nastup ocijenjen s 200.03 boda, čime je prestigao Japanca Šuna Sota. Ta prednost nad Sotom bila je ključna za američku reprezentaciju i osigurala im je odbranu zlatne medalje osvojene na Zimskim olimpijskim igrama u Pekingu 2022. godine.
Reprezentacija SAD-a završila je tako takmičenje sa 69 bodova, samo bod ispred Japana. Italija je osigurala bronzu sa 60 bodova nakon slobodnog programa Matea Riza, koji je nastup završio utrčavanjem i klizanjem na koljenima prema svojim kolegama iz tima. Ovo je druga zlatna medalja za SAD u nedjelju, nakon što je Brizi Džonson pobijedila u ženskom spustu.
Bio je to prvi zvanično dozvoljen salto na olimpijskom ledu poslije pola vijeka, simbol generacijskog zaokreta i dokaz da umjetničko klizanje više ne mora da bira između discipline i spektakla.
