Farba koja može da snizi temperaturu površine za čak 25 stepeni, bez struje i klima-uređaja, testirana je u Kini, a rezultati su privukli veliku pažnju.
Zamislite da tokom najvećih ljetnih vrućina krov ili zid kuće ne upija gotovo svu sunčevu toplotu, već je najvećim dijelom odbija. Upravo na tom principu funkcioniše novi rashladni premaz koji su razvili kineski istraživači.
Prema informacijama koje su objavili kineski mediji, tehnologija je prošla šestomjesečno ispitivanje na petrohemijskom postrojenju na ostrvu Hajnan, nakon čega je pokrenuta njena masovna proizvodnja.
Najzanimljiviji rezultat zabilježen je na velikom industrijskom rezervoaru, čija je spoljašnja površina, prema objavljenim podacima, bila približno 25 stepeni hladnija od uporedive površine bez premaza.
Kako farba može da hladi bez struje?
Za razliku od klima-uređaja, ova farba nema mehanizam koji aktivno rashlađuje prostor.
Njena tajna je u takozvanom pasivnom radijacionom hlađenju, procesu koji omogućava da površina odbija sunčevo zračenje i istovremeno oslobađa dio toplote u obliku infracrvenog zračenja.
Prema dostupnim podacima, kineski premaz reflektuje oko 97 odsto sunčevog zračenja.
To znači da se znatno manji dio sunčeve energije pretvara u toplotu na premazanoj površini.
Kako objašnjava kineska televizija CGTN, materijal istovremeno emituje toplotno zračenje u dijelu infracrvenog spektra kroz koji ono može relativno lako da prođe kroz atmosferu.
Jednostavnije rečeno, površina se manje zagrijava na suncu, a dio toplote koju primi oslobađa zračenjem, prenosi Politika.
Šta je pokazao test na ogromnom rezervoaru?
Tehnologija nije ispitivana samo u laboratoriji.
Tokom šest mjeseci testirana je na petrohemijskom postrojenju na Hajnanu, gdje se nalaze veliki sferični rezervoari za tečni gas, zapremine približno 3.000 kubnih metara.
Takvi rezervoari tokom vrelih dana mogu snažno da se zagriju, zbog čega se u industriji često koriste sistemi za prskanje vodom.
U kineskom eksperimentu jedan rezervoar premazan je novim materijalom.
Prema rezultatima koje je prenio South China Morning Post, pri temperaturi vazduha od oko 30 stepeni, njegova spoljašnja površina bila je približno 25 stepeni hladnija od uporedive nepremazane površine.
Temperatura sadržaja unutar rezervoara bila je niža za oko sedam stepeni.
Prema podacima objavljenim o ispitivanju, za hlađenje takvog rezervoara klasičnim prskanjem moglo bi biti potrebno oko 35 tona vode dnevno.
Upravo zato ova tehnologija izaziva interesovanje industrije, jer bi mogla da smanji potrebu za vodom i dodatnim sistemima za rashlađivanje.
Kakve veze ljudska koža ima s novom farbom?
Jedan od neobičnijih detalja krije se u načinu na koji je premaz napravljen.
Kineski istraživači inspiraciju su pronašli u mikrostrukturi nabora ljudske kože.
Takva struktura omogućila im je da, prema objavljenim podacima, debljinu sloja smanje sa približno 500 na oko 100 mikrometara.
To je svega 0,1 milimetar.
Manja debljina znači i manju potrošnju materijala, što je posebno važno kada se premaz nanosi na velike industrijske površine.
Proizvođači navode i da bi premaz mogao da traje oko 15 godina, ali je riječ o procjeni zasnovanoj na ispitivanjima izdržljivosti, a ne o već potvrđenom vijeku trajanja u stvarnim uslovima.
Može li ova farba da rashladi i stan ili kuću?
Ovo je pitanje koje će vjerovatno najviše zanimati vlasnike kuća i stanova.
Ipak, postoji važna razlika između temperature zida i temperature vazduha u prostoriji.
Ako je površina zida hladnija za 25 stepeni, to ne znači da će i temperatura u kući pasti za toliko.
Na temperaturu u unutrašnjosti utiču izolacija, prozori, krov, provjetravanje i brojni drugi faktori.
Koliki efekat ovakvi premazi mogu imati u praksi pokazuje i istraživanje objavljeno 2026. godine u časopisu Building and Environment.
Tokom ispitivanja rashladnog premaza na fabričkoj zgradi u tropskim uslovima zabilježeno je prosječno smanjenje unutrašnje temperature vazduha od oko 0,95 stepeni, dok je najveće iznosilo približno 1,1 stepen.
Iako to zvuči skromnije od 25 stepeni iz kineskog testa, i takva razlika može biti korisna ako doprinese manjoj upotrebi klima-uređaja.
Gdje bi se nova farba mogla koristiti?
Osim industrijskih rezervoara, rashladni premazi mogli bi pronaći primjenu na krovovima, fasadama, skladištima i drugim površinama koje su dugo izložene jakom suncu.
Njihova najveća prednost je što za samo pasivno hlađenje nije potrebna električna energija.
Ipak, ostaje da se vidi koliko će novi kineski premaz biti efikasan na različitim vrstama objekata, koliko će koštati njegova primjena i hoće li u dugotrajnoj upotrebi zadržati rezultate iz dosadašnjih testova.