So, za mnoge sasvim običan začin, zapravo je mineral života, a oni koju su u istoriji znali da ga pronađu, imali su blago i moć i mijenjali ekonomsku i političku kartu Starog kontinenta.
“Prašino morska, u tebi jezik prima celov okeanske moći” (Pablo Neruda). Sasvim malo zrno soli, čak i ono najmanje, savršeno je geometrijsko tijelo, a kroz istoriju je upravo to bijelo blago vrijedelo barem koliko zlato. Bez nje se nije mogla konzervisati hrana, zbog nje su se vodili ratovi, na soli su se čak zasnivale civilizacije i kulture...
Tako je bilo i u današnjoj Gornjoj Austriji, tačnije u saveznoj državi Salcburg. Na Halštatskom jezeru (Hallstätter See) u regiji Salckamergut, na putu koji vodi od Graca prema Salcburgu smjestio se gradić Halštat, koji godišnje posjeti nekoliko stotina hiljada turista, i to upravo zbog soli. Nekad “na kraju svijeta”, uz obale ledeničkog jezera, Halštat je bilo selo u kojem su živjeli rudari iz najstarijeg rudnika soli, koja se tu počela vaditi 5.500 godina prije Hrista.
So se tada vadila kamenim sjekirama, a kasnije, kada su vlasnici radnika postali salcburški nadbiskupi, površinski kop postao je pravi rudnik koji je danas turistička atrakcija. Zbog njega u planine i na jezero dolaze turisti iz cijelog svijeta, a Kinezima je to gotovo omiljena destinacija pa su gradić identičan Halštatu sagradili u Kini.
Zbog rudnika soli ovaj je kraj, iako zabačen, i kroz istoriju bio bogat, a u prilog tome govori gvozdeni mač pronađen u grobu br. 573 koji je imao ručku izrezbarenu od afričke slonovače ukrašenu ćilibarom s Baltika. Zanimljvo je da su halštatski grobovi označeni brojevima, a ne imenima, jer je njihov broj nepromijenljiv već vijekovima. Naime, u nekadašnjem trgovištu, danas turističkoj meki, nema ni pedlja slobodnog prostora za širenje mjesta, pa tako ni groblja.
Tako se i danas pokojnici ukopavaju u one grobnice u kojima ima mjesta, a nakon deset godina ih ekshumiraju. Lobanje se slažu u zajedničku kosturnicu i označavaju imenom i prezimenom, a slažu prema porodičnim grupama. Do početka 20. vijeka do Halštata se moglo samo čamcima preko jezera ili kozjom stazom preko brda. Danas do mjesta vode magistrala i tunel.
Osim Halštata na jezeru vrijedi posetiti i St. Gilgen, rodno mjesto Mocartove majke, i St. Volfgang, do kog vredi doploviti parobrodom “Kaiser Franz Josef I” napravljenim 1873. godine. Ako planirate da posjetite Salckamergut, odvojite vrijeme za posjetu rudniku (barem tri sata), plovidbu jezerom (barem sat) i uživanje u malim slikovitim mjestima uz obalu ledeničkog jezera u kojem hrabri mogu i zaplivati. Za mirno razgledanje jezera i okoline, pješačenje i odmor potrebno je dva do tri dana.
Obavezno tom prilikom probajte supu od krompira ili pečurki koje se služe u lokalnim gostionicama. Kući se ne vraćajte bez soli, a na raspolaganju vam je i mnoštvo suvenira od dragocenog minerala - od aromatizovane soli za gurmane do kozmetičkih preparata i lampi.
(NN/Vecernji.hr)
