BEOGRAD - Srpska pravoslavna crkva slavi u subotu, 14. novembra dan Svetih Vrača Kozme i Damjana - svetitelja i nebeskih ljekara koji su besplatno iscjeljivali bolesne.
Braća
Sveti Kozma i Damjan bili su rođena braća, ljekari, po hrišćanskom učenju čudotvorci.
U kalendaru nije upisano crveno slovo
Iako u kalendar nisu upisani crvenim slovom, veliki broj porodica sutra slavi Svete Vrače.
Bog im je u mladosti dao dar da liječe ljude zbog čega su cijeli život posvetili isceljivanju bolesnih, nikada ne uzevši novac od njih.
Iz tog razloga, nazivaju ih i "Bezsrebrenici".
Nema razlike među pacijentima
Među pacijentima nisu pravili razliku po nacionalnosti i vjeri, a jedino što su tražili za uzvrat da ime Hristovo ne izgovaraju uludo, čak i ako ne žele da prihvate hrišćanstvo.
Zapisano je, takođe, da je Kozma "ljuto zamjerio Damjanu kada je od Paladije, žene koju su izliječili od teške bolesti, uzeo tri jajeta i da je čak tražio da ga po smrti ne sahrane pored brata".
Svetitelji su ipak sahranjeni jedan pored drugoga u mjestu Feremanu.
Sveti Vrači su slava ljekara
Sveti Vrači su slava ljekara, tako da se sutrašnji dan posebno obilježava u zdravstvenim ustanovama, jer se smatraju zaštitnicima ljekarske profesije.
Brojne crkve i manastiri nose ime Svetih Vrača Kozme i Damjana među njima su one na Zlataru, u Beogradu, Kikindi, Futogu, u gornjem toku Rasine, kod Niške Banje...
Među njima je i Zočiste manastir na KiM koji se spominje prvi put 1327. godine.
Jedna od najpoznatijih fresaka s likovima Svetih Kozme i Damjana nalazi se u Pećkoj patrijaršiji, iznad sarkofaga arhiepiskopa Danila Drugog.
Svetitelji Kozma i Damjan predstavljaju se na ikonama i freskama u srednjovekovnoj odeći, s kovčežićima u kojima su nosili lekove.
Narodna vjerovanja
Po narodnom vjerovanju, ovaj dan posebno je dobar za molitvu za ozdravljenje.
Sveti Vrači obilježavaju se s uvjerenjem da će Bog sačuvati ljude od bolesti i održati ih zdrave i sposobne za rad tokom cele godine.
Bolesnici se zavjetuju Svetim Vračima da će ih posebno poštovati i svetkovati ukoliko ozdrave, a u narodu postoji vjerovanje da na ovaj praznik nije dobro raditi teške fizičke poslove, posebno one na velikim visinama.
Postoji i vjerovanje i da bez prijeke potrebe ne treba izlaziti iz kuće, a ovaj praznik se slavi i kao zaštita od udara groma.
Sveti Vrači slave se i 14. jula.