Građani Evropske unije trebalo bi da do kraja 2026. dobiju mogućnost da na telefonu koriste evropski digitalni novčanik, putem kojeg će moći da dokazuju identitet, čuvaju određena digitalna dokumenta i pristupaju brojnim uslugama.
Države članice EU imaju rok do 24. decembra 2026. godine da obezbijede najmanje jedan sertifikovani evropski novčanik digitalnog identiteta (EU Digital Identity Wallet).
Novi sistem trebalo bi da omogući građanima da putem telefona ili drugog uređaja koriste digitalni identitet i različite potvrde, bez potrebe da u svakoj situaciji pokazuju fizičke dokumente.
Korišćenje digitalnog novčanika neće biti obavezno, a njegovo uvođenje ne znači nestanak klasičnih ličnih dokumenata.
Šta će građani moći da imaju na telefonu?
Evropski digitalni novčanik zamišljen je kao mjesto na kojem će korisnici moći da čuvaju i koriste podatke o identitetu, kao i različite digitalne potvrde.
Sistem bi trebalo da se koristi u brojnim situacijama - od pristupa javnim uslugama i dokazivanja identiteta do otvaranja bankovnog računa, prijavljivanja za određene usluge i dokazivanja pojedinih kvalifikacija.
Jedna od važnijih mogućnosti biće da građanin ne mora uvijek da otkriva sve podatke iz dokumenta.
Ako je, na primjer, potrebno samo dokazati da je osoba punoljetna, sistem bi trebalo da omogući potvrdu da je starosni uslov ispunjen bez otkrivanja kompletnog datuma rođenja.
Neće sve zemlje krenuti istog dana
Uvođenje evropskog digitalnog identiteta ne odvija se jednakom brzinom u svim članicama.
Neke zemlje već imaju razvijene sisteme digitalnog identiteta, dok druge još pripremaju tehnička rješenja i potrebne propise.
Zbog toga evropski rok ne znači da će svi građani EU istog dana dobiti identičnu aplikaciju sa potpuno istim funkcijama. Obaveza država jeste da obezbijede najmanje jedan novčanik koji ispunjava zajedničke evropske zahtjeve.
Promjene i za banke
Novi sistem neće uticati samo na građane. Banke i druge kompanije obuhvaćene evropskim pravilima moraće da budu spremne za prihvatanje digitalnog identiteta u situacijama u kojima je on predviđen propisima.
To znači da bi građani u budućnosti digitalni novčanik mogli da koriste prilikom dokazivanja identiteta i pristupanja pojedinim finansijskim i drugim uslugama, bez ponovnog dostavljanja fizičkih dokumenata.
Kako prenosi BIZLife, odnosno portal BIF, promjene će biti značajne i za finansijski sektor, posebno u postupcima identifikacije klijenata.
Šta je sa privatnošću?
Jedna od glavnih ideja evropskog digitalnog novčanika jeste da korisnik zadrži veću kontrolu nad podacima koje dijeli.
Umjesto slanja čitavog dokumenta, trebalo bi da bude moguće podijeliti samo podatak koji je potreban za određenu uslugu.
Istovremeno, pitanja zaštite ličnih podataka, bezbjednosti i eventualne primjene biometrijskih tehnologija ostaju među najosjetljivijim dijelovima novog sistema.
Da li nestaju lične karte i vozačke dozvole?
Ne. Uvođenje digitalnog novčanika ne znači automatsko ukidanje fizičkih ličnih karata, pasoša ili vozačkih dozvola.
Evropski digitalni identitet biće dodatna mogućnost, a korišćenje novčanika za građane treba da ostane dobrovoljno.
Ključni datum je 24. decembar 2026. godine, do kada države članice treba da obezbijede najmanje jedan evropski novčanik digitalnog identiteta u skladu sa pravilima EU.