VAŠINGTON - Francuz Dominik ŠtrosKan preuzeo je kormilo Međunarodnog monetarnog fonda (MMF).
Štros-Kanu je na ulazu u novu zgradu sjedišta MMF-a u Vašingtonu dobrodošlicu izrazio dosadašnji izvršni direktor Rodrigo de Rato, koji je u junu podnio ostavku.
`Nastaviću da gradim ono što je De Rato gradio tokom prošle godine, ali ću ići još dalje i brže u reformi ove institucije. Mandat institucije se nije promijenio, ali se svijet u kojem ova institucija treba da radi dramatično promijenio, pa moramo da se prilagodimo`, izjavio je novi direktor MMF-a po dolasku u sjedište Fonda u Vašingtonu.
Novi direktor MMF-a će, čini se, biti najprije pod pritiskom da zemljama u ekonomskom usponu, kao što je Kina, omogući veću ulogu i `težinu` u ovoj finansijskoj instituciji.
Štros-Kan, bivši francuski ministar finansija, prevagnuo je u odnosu na druge kandidate upravo zahvaljujući obećanju da će se založiti za reformu MMF-a, jer njeni mehanizmi rada još odražavaju međunarodni ekonomski poredak zatečen u vrijeme osnivanja Fonda i sestrinske organizacije - Svjetske banke, poslije Drugog svjetskog rata, sa Sjedinjenim Američkim Državama i Evropom kao dominantnim silama.
Jedno od politički najznačajnijih pitanja pred Štros-Kanom je da do kraja 2008. godine obezbijedi saglasnost 185 zemalja članica o načinu povećanja glasačke moći sada nedovoljno zastupljenih zemalja u ekonomskom usponu.
Po ocjeni analitičara, čini se da će najveći izazov biti da ubijedi evropske zemlje, uključujući njegovu rodnu Francusku, da se odrekne dijela moći u korist drugih država, među kojima je Kina, sa ekspanzivnom ekonomijom, sada četvrtom u svijetu poslije američke, japanske i njemačke. Kada bi reforma sistema glasanja MMF-a odrazila današnju snagu pojedinih privreda u svijetu, Kina bi imala veći uticaj u Fondu od Velike Britanije i Francuske, koje će na to teško pristati.
`Kroz istoriju smo navikli da mislimo da je blokada u Vašingtonu, ali sada je blokada u stvari u Evropi. Evropi je u dugoročnom interesu da ima globalnu monetarnu instituciju koja dobro funkcioniše i može stvarno pridonijeti globalnoj finansijskoj stabilnosti`, ocijenio je Domeniko Lombardi, predsjednik oksfordskog Instituta za ekonomsku politiku i saradnik Brukings instituta u Vašingtonu.
Neke zemlje u razvojum kao što su Brazil i Argentinam otvoreno su upozorile da bi mogle napustiti MMF ako unutar njega ne dođe do zaokreta.
Problemi u finansiranju MMF-a
MMF se nalazi u problemima s finansiranjem zbog pada prihoda. Kako su mnoge zemlje otplatile kredite MMF-u i zaključile aranžmane s njim, prihodi Fonda su opali i ne mogu pokrivati budžet od oko milijardu dolara godišnje za 2.700 radnika.
Fond sada traži alternativni model finansiranja, a jedna od opcija je i prodaja dijela zlatnih rezervi. Štors-Kan je, međutim, najavio smanjenje potrošnje, što je oduvijek bio glavni recept MMF-a za zemlje u finansijskim teškoćama.