BRISEL - Ministri finansija zemalja članica evrozone savjetovali su Grčkoj da, ukoliko bude potrebno, uvede oštrije ekonomske mjere i smanji javni dug kako bi prebrodila krizu koja ugrožava stabilnost ostalih zemalja čija je valuta evro.
Predsjedavajući sastanka ministara finansija EU i premijer Luksemburga Žan-Klod Junker, rekao je da će Grčka objaviti nove mjere ukoliko do sredine marta ne bude uspjela da smanji javnu potršnju na predviđeni nivo. On je naglasio da u ovom trenutku ne bi bilo pametno javno saopštavati detalje o novim mjerama grčke vlade, ali je istakao da ostale zemlje evrozone neće mirno stajati i dozvoliti da Grčka na međunarodnim berzama bude iscjepkana na komade.
Ministri finansija zemalja koje su uvele evro sastali su u Briselu kako bi razmotrili dužničku krizu u Grčkoj i načine da joj pomognu da prebrodi ekonomsku krizu koja ugrožava jedinstvenu evropsku valutu.
Dug Grčke je prešao 100 odsto bruto društvenog proizvoda (BDP), dok je budžetski deficit prošle godine bio 12,7 odsto BDP-a. Prema kriterijumima koji važe za pristupanje evrozoni dozvoljen je budžetski deficit od maksimalno tri odsto BDP-a.
Lideri EU razmatrali su probleme s kojima se Grčka suočava na samitu krajem prošle sedmice, kada su izrazili političku podršku Atini. Oni su zadužili ministre finansija da razmotre najavljene grčke mjere štednje i da se dogovore u pogledu konkretnih mjera koje mogu da se preduzmu kako bi se ekonomske i finansijske prilike u Grčkoj stabilizovale. Prema nezvaničnim informacijama, Evropska centralna banka (ECB) je zatražila od ministara da zahtijevaju od Vlade u Atini da izvrsi još dublje budžetske rezove i podigne stopu PDV-a, jer jedino tako može da ispuni obećanje da će tokom godine budžetski deficit smanjiti za četiri procenta.
Grčki premijer, Jorgos Papndreu, izjavio je da Grčka traži političku, a ne ekonomsku pomoć EU, zato što je u stanju sama da riješi svoje probleme.
Analitičari pozivaju EU da ne dozvoli propat Grčke, jer bi to izazvalo velike probleme u cijeloj evrozoni. Bivši italijanski ministar finansija i jedan od šest članova prvog izvršnog odbora ECB Tomazo Padoa Skiopa smatra da Grčku ne bi trebalo prepustiti sudbini.
"To ne znači da treba plaćati grčke dugove, već da EU raspolaže sredstvima koja su potrebna da se pojača disciplina grčke vlade na način koji će joj pomoći da preduzme neophodne korake", ocijenio je on.
Dezmond Lakman iz američkog Enterprise instituta je, pak, ocijenio da će biti mnogo protivljenja ideji da Grčku treba stalno izvlačiti iz dugova.
"Ako Grčka nije u stanju da spusti deficit u pravcu dozvoljena tri procenta BDP-a svakako da se ne može očekivati od Njemačke, na primjer, da plaća ceh grčkog rasipništva. Sa druge strane, ne vidim kako Grčka može da svede deficit u prihvatljive okvire bez strašne ekonomske depresije i ogrmone deflacije. Zato nisam siguran kako će se to završiti", kaže Lakman i dodaje da je problem u tome što Grčka ne može samostalno da izvrši devalvaciju zajedničke valute, što je uobičajeni put za izlazak iz krize ove vrste. Agencije
Brisel traži objašnjenja iz Atine
Evropska komisija je zatražila od Grčke da objasni izvještaje u kojima se navodi da je Atina koristila složene finansijske sporazume da bi prikrila stvarne razmjere duga. Prema tim izvještajima, Vlada u Atini, navodno je koristila sporazum sklopljen s američkom investicionom bankom Goldman Sachs početkom decenije da bi pozajmila velike sume novca, ne prikazujući pritom razmjere svog duga.