MADRID - Španska privreda, pogođena kolapsom građevinskog tržišta i svjetskom ekonomskom krizom, pretrpjela je tokom prvog kvartala ove godine najveći pad u protekle bezmalo četiri decenije, pokazali su podaci državne statističke službe.
Kako navodi Nacionalni statistički institut, bruto domaći proizvod (BDP) Španije opao je u prva tri mjeseca ove godine u poređenju sa četvrtim kvartalom 2008. za 1,9 odsto, a 2,9 procenata u poređenju s prvim lanjskim tromjesečjem, što je najveći pad privredne aktivnosti od 1970. godine.
Evropska komisija je početkom mjeseca procijenila da će španska privreda i naredne godine imati negativan rast, iako će većina drugih zemalja regiona ostvariti blag privredni oporavak.
Sve oštrija privredna kriza u Španiji vrlo negativno se odrzila i na tržište rada, pa je broj nezaposlenih uvećan na oko četiri miliona ili 17,4 odsto ukupno raspoložive radne snage, što je dvostruko iznad prosjeka Evropske unije. Eksperti Evropske komisije smatraju da će se stopa nezaposlenosti u Španiji iduće godine uvećati na 20,5 odsto, pošto ekonomska aktivnost u toku 2009. opadne za 3,2 odsto.
Bankrotstva i vrijednost loših kredita u španskoj privredi su se utrostručili u periodu od izbijanja globale finansijsko-ekonomske krize, dok milion ljudi koji su ostali bez posla više ne prima državnu nakandu za nezaposlene.
Potrošačke cijene u Španiji, koje su rasle brže nego u bilo kojoj drugoj članici evrozone tokom proteklih desetak godina, pale su u aprilu 0,2 odsto u poređenju s istim lanjskim mjesecom. To je bio drugi uzastopni mjesec u kojem se bilježi pad inflatorne stope.
U 16-članom bloku zemalja koje koriste evro potrošačke cijene, kojima se uobičajeno mjeri inflatorna stopa, uvećane su tokom aprila, u odnosu na isti prošlogodišnji mjesec za 0,6 odsto. Evropska centralna banka je zbog bojazni od deflacije, koja se odlikuje negativnim rastom potrošačkih cijena, padom proizvodnje, oštrim smanjenjem potrošačke tražnje i naglim skokom nezaposlenosti, odlučila 7. maja da snizi ključnu referentnu kamatnu stopu na rekordno niskih jedan odsto.
Španska vlada je, kao odgovor na tekuću privrednu krizu, ranije usvojila paket stimulativnih mjera u iznosu 2,3 odsto godišnje vrijednosti BDP-a, a premijer Hoze Luis Rodrigez Zapatero trebalo bi ove sedmice da saopšti nove mjere za podsticanje kupovine kuća i automobila. Najavljeno je da će za te namjene biti izdvojeno oko milijardu evra.
Zbog tih izdataka budžetski deficit Španije uvećaće se iduće godine, prema prognozi Evropske komisije, na 9,8 odsto vrijednosti BDP-a, što je više nego trostruko iznad maksimalno dozvoljenog limita u evrozoni.
Španija je u periodu od 2004. do 2007. imala budžetski suficit, ali se lani, poslije naglog širenja finansijske krize iz SAD u Evropu, situacija u pogledu namicanja sredstava u državnu kasu pogoršala.