BANJALUKA, SARAJEVO - Prosječna cijena akcija preduzeća na Banjalučkoj berzi je, poslije nekoliko mjeseci uzastopnog pada zbog kojeg se nalazila na regionalnom dnu, u avgustu zaustavila poniranje, dok je indeks Sarajevske berze prošao lošije u odnosu na raniji period.
Banjalučki indeks BIRS se na kraju avgusta zaustavio na 3.470,08 poena, što je za 0,3 odsto više u odnosu na završetak prethodnog mjeseca, dok je sarajevski indeks SASX-10 stao na 4.694,82 poena, odnosno za 1,7 odsto niže u poređenju sa krajem jula. BIRS se na taj način poslije dugog perioda odlijepio sa dna ljestvice osam glavnih berzanskih indeksa u bivšoj Jugoslaviji, pozicioniravši se na peto mjesto, dok je SASX-10 sa drugog mjesta iz jula pao na šesto u avgustu.
Berzanski analitičari u RS kažu da je kretanje BIRS uglavnom pratilo događanja u vezi s procesom privatizacije tri preduzeća naftne industrije RS, prvenstveno brodske Rafinerije nafte.
`Isprva su najave o smanjenju kapitala Rafinerije nafte radi pokrića gubitaka negativno protumačene od strane investitora, pa je cijena akcija padala, da bi zadnjih dana avgusta, nakon informacije da će Vnešekonombanka stati iza projekta privatizacije naftne industrije došlo do rasta cijena akcija koje su povukle i BIRS`, kažu berzanski analitičari.
U brokerskoj kući `Hypo Alpe Adria - vrijednosnice` iz Sarajeva kažu da je do zatišja na tržištu kapitala FBiH došlo zbog sezone godišnjih odmora.
`Pad indeksa bio je očekivan zbog godišnjih odmora. Jul i avgust predstavljaju period stagnacije na tržištu. Svi očekujemo da se u septembru i oktobru pojave investitori i da bude puno više kretanja`, kazala je Jasna Hadžić, direktorica tog berzanskog posrednika.
Indeks Makedonske berze MBI-10 ponovo je zabilježio najveći rast, ali ovaj put sa vrtoglavim mjesečnim uzletom od 25,4 odsto, dostigavši zadnjeg dana avgusta novi istorijski rekord iznad 10.000 poena. Slijede crnogorski indeksi NEX-20 i MOSTE sa skokom vrijednosti od 9,1, odnosno 7,6 odsto, te slovenački SBI-20 sa rastom za sedam odsto.
Sa druge strane, najveći pad vrijednosti bilježi zagrebački indeks CROBEX, od 5,9 odsto. U minusu je, pored sarajevskog SASX-10, još i indeks Beogradske berze BELEX-15, za 1,7 odsto.
Ako se posmatraju kretanja za prvih osam mjeseci ove godine, obje domaće berze nalaze se u donjem regionalnom domu. Investitori u Banjaluci su u tom periodu ostvarili najmanji prosječni prinos (20,3 odsto), a u Sarajevu 64,4 odsto, po čemu je, ipak, ispred Zagrebačke berze koja je ulagačima omogućila zaradu od 48,3 odsto.
Lider je, pak, zahvaljujući skokovima u zadnjih nekoliko mjeseci postala Makedonska berza sa prinosom od 171,6 odsto, čime je prestigla do sada neprikosnovene crnogorske NEX i Montenegroberzu sa prinosima od 140, odnosno 699,2 odsto. Slijede ih Slovenija sa 91,8 odsto i Srbija sa 71,3 odsto.