LONDON - Poslije duže od godinu dana ekonomskih muka, Evropljani se vraćaju u radnje i ponovo istražuju stambeno tržište, kompanije su usporile tempo otpuštanja, a uslovi kreditiranja se popravljaju.
I pored vidnog napretka svjetske ekonomije, koja polako izlazi iz najteže krize u posljednjih nekoliko decenija, centralne banke i ekonomisti pozivaju na oprez pri tumačenju podataka koji govore o naznakama izlaska iz krize, jer još nema ubjedljivih dokaza o ozdravljenju.
Ipak, akcije na berzama rastu, a izvještaji govore o tome da se pristup kreditima popravlja, da talas otpuštanja u Velikoj Britaniji jenjava, dok poslovno povjerenje u Francuskoj jača.
Ekonomisti danas predviđaju da će brojke za drugi kvartal pokazati da je drastični pad ekonomskog rasta 16 država evrozone usporen na 0,5 odsto u odnosu na prethodno tromjesečje, što predstavlja značajno poboljšanje u odnosu na pad od 2,5 procenata u prvom kvartalu tekuće godine.
U Njemačkoj, najvećoj privredi Evrope, rast povjerenja poslovnih krugova i potrošača podržan je solidnim znacima oporavka kao što su povećanje izvoza i narudžbina industrijskih proizvoda. Njemački izvoz, kičma privrede zemlje, zabilježio je mjesečni rast od sedam procenata u junu - najveći za gotovo tri godine - mada je i dalje manji za 22,3 odsto na godišnjem nivou. Industrijske narudžbine bile su u junu veće za 4,5 odsto, poslije majskog rasta od 4,4 procenta.
U Španiji, zemlji s najvećom stopom nezaposlenosti u Evropskoj uniji, broj ljudi koji traže pomoć za nezaposlene pao je u junu u trećem uzastopnom mjesecu, što je najveći pad od jula 2004. godine. Minus u prodaji automobila od 11 odsto u istom mjesecu viđen je kao krupno dostignuće na tržištu koje je u maju zabilježilo pad prodaje od preko 40 procenata.
Relativno dobre vijesti ohrabrile su stanovnišvo širom Evrope da hrabrije krene u kupovinu, pa i da se oprezno vrati na stambeno tržište. U britanskom Centru za ekonomska i poslovna istraživanja smatraju da će cijene kuća i stanova početi ponovo da rastu 2010. godine poslije kraha izazvanog kreditnom krizom.
Ekonomisti, međutim, opominju na dvije prepreke koje se nalaze pred oporavkom. Jedna je nezaposlenost koja raste i koja vjerovatno neće biti obuzdana u drugoj polovini godine, a druga je skok cijena nafte koji će ograničiti potrošnju stanovništva i otežati poslovanje privrede.
Dobre vijesti iz Azije
Najnovije ekonomske vijesti iz Azije i Australije pokazuju da se ti regioni izvlače iz recesije, mada polako i teško.
Kina je objavila nekoliko solidnih privrednih rezultata, japanska i južnokorejska centralna banka zadržale su kamatne stope na istom nivou, dok je poslovno povjerenje u Australiji poraslo na dvogodišnji maksimum. Podaci za jul pokazali su rast industrijske proizvodnje u Kini od 10,8 odsto, te rast maloprodaje od 15,2 odsto na godišnjem nivou.
Trgovinski podaci pokazali su pad izvoza u julu od 23 odsto u poređenju s istim mjesecom lani, što je ipak nešto manji pad nego što su očekivali analitičari. I iz Japana stižu ohrabrujuće vijesti, a glavna je da je zabilježen rast viška u bilansu plaćanja prvi put u posljednjih 16 mjeseci i neočekivani rast novih narudžbi mašina.