LONDON - Cijene pšenice na svjetskim tržištima distigle su rekord zahvaljujući paničnim kupovinama na koju su se odlučile mnoge države, jer su vremenske neprilike umnogome umanjile prinose pšenice.
Analitičari ocjenjuju da bi rekordne cijene pšenice mogle donijeti mnogo problema. Povećane kupovine pšenice izazvane su izuzetno oskudnim isporukama što podstiče bojazan od globalnog poskupljenja hrane. Pšenica je, navode analitičari, u posljednjih godinu dana poskupjela 110 odsto, a cijena je utrostručena u odnosu na 2000. godinu.
U četvrtak je pšenica za isporuku u decembru na Terminskom tržištu u Čikagu ugovarana po do sada najvišoj cijeni od 7,54 dolara za bušel (27,2 kg). Prethodan rekord od 7,50 dolara zabilježen je 1996. godine.
U Velikoj Britaniji je takođe došlo do poskupljenja hljebnog žita, koje sada dostiže cijenu od oko 200 funti za tonu, dvostruko višu nego lane.
Na tržištu u Francuskoj pšenica za isporuku u novembru je krajem prošle sedmice poskupjela 2,5 odsto, na 237,50 evra za tonu pošto je u jednom trenutku ugovarana po do sada najvišoj cijeni od 241,50 evra po toni.
Rast cijena pšenice na svjetskom tržištu podstiču smanjene isporuke iz glavnih proizvođačkih zemalja usljed nepovoljnih vremenskih uslova i brzog rasta tražnje u nizu zemalja u razvoju, prije svega u Indiji koja je otvorila veliki tender radi popunjavanja svojih zaliha pred početak sezone najveće tražnje.
Kanada, drugi po veličini svjetski izvoznik pšenice, ove godine očekuje žetvu od 20,3 miliona tona hljebnog žita, što je blizu 20 odsto manje nego lane, što je posljedica nepovoljnih vremenskih uslova.
Do podbačaja će doći i u Evropi, kao i u Australiji, trećem svjetskom izvozniku i vodećem snabdjevaču azijskih regiona i Južne Amerike.
Loše vrijeme je takođe nanijelo veliku štetu rodu pšenice u proizvođačkom području oko Crnog mora, dok se u Kini očekuje deset odsto slabija žetva kako usljed poplava, tako i kao posljedica suše.
Međunarodni savjet za žitarice (IGC) je smanjio prognozu svjetske proizvodnje pšenice u 2007/2008. na 607 miliona tona, s prethodno projektovnih 614 miliona, dok je svjetsku tražnju prognozirao na 614 miliona tona, što će dovesti do daljeg smanjenja globalnih zaliha hljebnog žita koje su sada na najnižem nivou od 1979. godine.
Analitičari prehrambene industrije upozoravaju da skok cijena pšenice, mada povoljan za uzgajivače, može izazvati mnoge probleme, uključujući poskupljenje mesa, živine i mliječnih proizvoda kao rezultat prenošenja troškova za poskupljenje hraniva na potrošače. Svjetski program za hranu je, pak, upozorio da poskupljenje hljebnog žita može umanjiti njegov budžet i učiniti da on ne bude dovoljan za ukazivanje pomoći svima onima koje su pogodile prirodne katastrofe.