BANJALUKA - Budžet Republike Srpske (RS) za prvih šest mjeseci imao je drastičan pad prihoda, zbog čega prijeti realna opasnost da planirani ovogodišnji budžetski okvir ne bude izvršen.
Svi porezni prihodi su u prosjeku pali za šest posto ili 43,3 miliona KM, na što je najveći uticaj imao pad prihoda od indirektnih poreza od čak 11 posto ili 56,5 miliona KM.
U istom periodu RS se zadužila 218 miliona KM ili 20 posto više od plana, podaci su iz polugodišnjeg konsolidiranog izvještaja o izvršenju entitetskog budžeta, koje je danas objavio banjalučki ekonomski portal „Capital“.
Za razliku od zvanično saopštenih podataka, nakon sjednice Vlade RS-a na kojoj je prošle sedmice usvojen Konsolidovani izvještaj, vidljivo je da je budžet u mnogo težoj situaciji nego što je to prikazano u par rečenica iz Biroa Vlade RS-a za odnose s javnošću.
Indirektni porezi imaju dominantan udio u strukturi budžetskih prihoda (66 posto) i samim tim od njihovog ostvarenja zavisi mogućnost izvršenja planiranog budžeta kao cjeline.
Drastičan pad prihoda od indirektnih poreza, dijelom je amortizovan poboljšanom naplatom direktnih poreza. Ova vrsta prihoda je bila veća osam posto od plana (180 miliona KM), ali oni u ukupnom budžetu učestvuju samo s 25 posto.
Uz pad prihoda, iz izvještaja je vidljivo da Vlada RS nije mogla izmiriti sve obaveze u prvih šest mjeseci, kao i da je bila prisiljena da plaća obaveze koje nije platila prošle godine.
S 30. junom ostalo je neplaćeno 101,6 miliona KM tekućih obaveza.
Radi se prije svega o platama, invalidninama i boračkom dodatku koje su obračunate u junu, a isplaćene u julu, navodi u izvještaju ministar finansija Zoran Tegeltija.
S druge strane, na računima budžeta na kraju juna bilo je 105.472.081 KM. Međutim, kada se od ukupnog iznosa zatečenih novčanih sredstava oduzme dio sredstava koja ne mogu biti korištena za servisiranje redovne potrošnje, dobiju se raspoloživa novčana sredstva za izmirenje tekućih obaveza u iznosu od 78.874.850 KM.
Ali, s obzirom na to da su neizmirene obaveze bile 101,6 miliona, to znači da je budžet u prvih šest mjeseci završio s minusom od 22,7 miliona KM.
Vlada je prošle godine napravila 130,7 miliona KM obaveza koje nije platila.
Ukoliko se ovaj trend pada budžetskih prihoda nastavi do kraja godine, a sve činjenice pokazuju da hoće, ministar finansija će imati pune ruke posla da planirani budžet ostvari.
Rupa u budžetu će se mjeriti stotinama miliona KM.
Naime, manjak od direktnih i indirektnih poreza bi mogao da bude 76,5 miliona KM. Po svoj prilici izostat će i planiranih 50 miliona KM od prodaje vojne imovine. Već za prvih šest mjeseci RS se dodatno zadužila za oko 200 miliona.
Već sada je izvjesno da minus u budžetu premašuje 300 miliona KM. S povlačenjem novih tranši MMF, Evropske komisije i Svjetske banke razlika između redovnih prihoda i redovnih rashoda bi mogla biti od 450 do 500 miliona KM, tvrdi izvor „Capitala“.
Ukoliko bi se ovoj sumi dodali i minusi fondova zdravstva i PIO, javnih preduzeća i općina, rupa u javnim prihodima u RS-u će ove godine premašiti milijardu KM.
Vlada RS-a samo domaćim komercijalnim bankama duguje 882,6 miliona KM, zvanični su podaci Centralne banke BiH za juli ove godine do kojih je došao ovaj portal.