BANJALUKA - BiH se još suočava sa brojnim ekonomskim problemima, između ostalog s materijalnim siromaštvom i socijalnom izolovanošću koji su usko povezani sa hroničnom nezaposlenošću.
Oskudica u BiH je veoma zastupljena, postojana i čak ustaljenog karaktera, navodi se u UNDP-ovom izvještaju `Sistem ranog upozoravanja`.
U anketi je ustanovljeno da prosječno 55,8 odsto stanovništva ima mjesečne prihode manje od 500 KM, a godišnje prihode manje od 6.000 KM. Stopa siromaštva za 2005. u BiH je iznosila 17,8 odsto, a procenat mladih koji usljed nepovoljne ekonomske situacije žele da se isele iz zemlje čak 65,7 odsto.
Prve UNDP-ove opsežne analize siromaštva temeljene na potrošnji urađene su primjenom ankete mjerenja životnog standarda u 2000. godini, i na slučajnom uzorku prikazale su nivo siromaštva od 19,4 odsto. Slična anketa, sprovedena četiri godine kasnije, pokazala je opšti, ali ne i značajan napredak, stopa siromaštva se smanjila na 17,6 odsto. Interesantno je da je stopa siromaštva izražajnija u Republici Srpskoj nego u Federaciji BiH.
Za RS u 2000. ona je iznosila 24,8 odsto, dok je u FBiH bila 16,3 odsto. U ponovljenom istraživanju četiri godine kasnije RS je bilježila 20,8 odsto siromašnih, dok je u Federaciji taj broj iznosio 15,4 odsto stanovništva.
Na osnovu podataka dobijenih ovim istraživanjima ustanovljeno je da se stopa siromaštva na nivou BiH neznatno smanjuje, kao i da sve više rastu nejednakosti u raspodjeli prihoda, te da je razlika između bogatih i siromašnih izražajnija.
`Prihodi većine ljudi i dalje su niski, a privreda funkcioniše daleko ispod raspoloživih potencijala, što govori o neophodnosti uspostavljanja preduslova za održiv i ujednačen ekonomski razvoj i smanjenje siromaštva za 20 odsto`, navodi se u izvještaju.
U izvještaju se ističe da je neophodno povećati stopu zaposlenosti i obezbijediti da svi, a posebno siromašni i socijalno izolovane društvene grupe, imaju pristupa sredstvima i produktivnom kapitalu, te da su za obezbjeđenje ekonomske ekspanzije potrebne promjene u politikama i regulisanje tržišta rada.
`Jedna od mogućnosti je razdvajanje prava na zdravstvenu zaštitu od statusa zaposlenosti, odnosno nezaposlenosti, reforma zakona o zapošljavanju, ublažavanje regulatornih nameta i naknada, jednostavnija registracija za male poduzetnike i, tamo gdje je to potrebno, agresivnija kontrola`.