BEOGRAD - U Narodnom muzeju u Beogradu u subotu, 16. decembra, svečano će za publiku biti otvorena komora u kojoj se čuva Miroslavljevo jevanđelje, najstariji i najvredniji sačuvani srpski ćirilični rukopis.
Tokom predstavljanja Miroslavljevog jevanđelja za javnost do 25. decembra posjetioci će, osim obilaska komore u kojoj se Jevanđelje čuva, moći da prisustvuju edukativnim programima namijenjenim djeci i školskoj omladini, ali i svima onima koji žele da se upoznaju sa istorijatom ovog vrijednog rukopisa iz osamdesetih godina XII vijeka.
Miroslavljevo jevanđelje je nastalo po narudžbini humskog kneza Miroslava, brata Stefana Nemanje, o čemu govori zapis na posljednjem listu knjige. Iz istog zapisa se saznaje i ime dijaka Gligorija koji je vjerovatno slikar minijatura.
Pretpostavlja se da je Jevanđelje bilo namijenjeno episkopskoj crkvi sv. Petra i Pavla u Bijelom Polju na Limu, zadužbini kneza Miroslava.
Miroslavljevo jevanđelje je po svom sastavu jevanđelistar, bogoslužbena knjiga u kojoj su tekstovi raspoređeni prema čitanjima u toku crkvene godine. Tekst Miroslavljevog jevanđelja je pisan perom u dvije kolumne crnom bojom, a većina naslova crvenom. Knjiga sadrži 296 minijatura crtanih perom, a zatim bojenih četkicom crvenom, zelenom, žutom i bijelom bojom i ukrašenih zlatom.
Umjetnički i ikonografski slikarstvo Miroslavljevog jevanđelja kombinuje romanički stil i vizantijsku tradiciju, zbog čega se mogućim izvorom uticaja smatraju prepisivačke radionice centralne Italije. Kožni povez Jevanđelja nije prvobitan, već najvjerovatnije potiče iz XIV vijeka.
Prvi poznati podatak o mjestu čuvanja Miroslavljevog jevanđelja - u manastiru Hilandaru, jeste iz 1845. i 1846. godine, kada je ruski vladika i naučnik Porfirije Uspenski, očaran ljepotom knjige, isjekao jedan list iz Jevanđelja i odnio ga u Petrograd, gdje se i danas čuva u Nacionalnoj biblioteci.
Prilikom posjete Hilandaru u martu 1896, kralj Aleksandar Obrenović je od manastirskog bratstva dobio na poklon Miroslavljevo jevanđelje, a uz njega i osnivačku povelju Hilandara. Rukopis je tada donijet u Beograd.
Sljedeće godine, u Beču je izrađeno fototipsko izdanje Jevanđelja. Za vrijeme Prvog svjetskog rata Miroslavljevo jevanđelje je nakon prelaska preko Albanije 1916. dospjelo na Krf gdje je čuvano u Glavnoj državnoj blagajni do 1918. Nakon Prvog svjetskog rata smješteno je u trezor Glavne državne banke u Beogradu, odakle je 1935. prenijeto u Muzej kneza Pavla (danas dio Narodnog muzeja u Beogradu). Za vrijeme Drugog svjetskog rata Miroslavljevo jevanđelje je od 1941. do 1943. čuvano u manastiru Rači, a zatim u Narodnoj banci u Beogradu. Narodnom muzeju (tada Umetnički muzej) predato je na čuvanje 1945, gdje se i danas nalazi.
U junu 2005. godine, Miroslavljevo jevanđelje je upisano u listu Pamćenje svijeta (Memory of the World), o čemu je Narodni muzej u Beogradu dobio sertifikat UNESCO-a.