Malo je ličnosti u srpskoj istoriji čije se ime izgovara s toliko poštovanja kao ime vojvode Petra Bojovića.
Bio je jedan od četvorice srpskih vojvoda, komandant koji je predvodio vojsku u nekim od najtežih trenutaaka srpske istorije i jedan od najznačajnijih vojnih stratega koje je Srbija imala.
Na današnji dan, 16. jula 1858. godine, u selu Miševići kod Nove Varoši rođen je čovjek koji će decenijama kasnije predvoditi srpsku vojsku u borbi za oslobođenje i ostaviti dubok trag u Balkanskim ratovima i Prvom svjetskom ratu.
Od skromnog dječaka do vojnog komandanta
Petar Bojović odrastao je u skromnoj porodici, u vrijeme kada je Srbija tek gradila svoju državnost. Život na planini naučio ga je disciplini, izdržljivosti i radu, osobinama koje su ga pratile tokom cijele vojne karijere.
Još kao mladić odlučio je da vojni poziv bude njegov životni put. Završio je Artiljerijsku školu u Beogradu, tada najugledniju vojnu obrazovnu ustanovu u zemlji, gdje su profesori brzo prepoznali njegov talenat za vojnu taktiku i komandovanje.
Savremenici su ga opisivali kao tihog, odmjerenog i izuzetno disciplinovanog oficira koji je više volio da govori djelima nego riječima.
Ratovi u kojima je ispisivao istoriju
Prvo ratno iskustvo stekao je u srpsko-turskim ratovima, ali je puni vojni talenat pokazao tokom Balkanskih ratova i Prvog svjetskog rata.
Obavljao je najodgovornije komandne dužnosti i učestvovao u nekim od najvažnijih pobjeda srpske vojske.
Njegovi saborci govorili su da je imao rijetku sposobnost da ostane potpuno pribran i u najtežim situacijama. Odluke nije donosio ishitreno, već nakon pažljive procjene, zbog čega je uživao veliko povjerenje vojnika.
Posebno je bio poznat po tome što je vodio računa o svojim ljudima i nastojao da broj žrtava bude što manji. Često je obilazio položaje i razgovarao sa vojnicima, dijeleći s njima svakodnevne teškoće.
Albanska golgota
Kada su sile Centralnih sila 1915. godine napale Srbiju, uslijedilo je jedno od najtežih poglavlja srpske istorije, prenosi Ona.rs.
Srpska vojska bila je prinuđena da se preko albanskih planina povlači prema Jadranskom moru. Glad, bolest, snijeg i iscrpljenost odnijeli su hiljade života.
Petar Bojović prošao je sve strahote Albanske golgote zajedno sa svojim vojnicima. Nije tražio povlašćen položaj niti je napuštao jedinice kojima je komandovao, zbog čega je među vojnicima stekao posebno poštovanje.
Mnogi istoričari upravo u tim danima vide razlog zbog kojeg je njegovo ime ostalo simbol istrajnosti i odanosti otadžbini.
Jedan od junaka proboja Solunskog fronta
Nakon oporavka na Krfu srpska vojska raspoređena je na Solunski front.
Kada je u septembru 1918. godine počeo dugo očekivani proboj Solunskog fronta, Petar Bojović imao je jednu od ključnih uloga u operacijama koje su dovele do oslobođenja Srbije.
Srpska vojska napredovala je izuzetnom brzinom, što je ostavilo snažan utisak i na savezničke komandante.
Za izuzetne zasluge odlikovan je najvišim vojnim činom – vojvodom, čime je stao uz Radomira Putnika, Stepu Stepanovića i Živojina Mišića kao jedan od četvorice srpskih vojvoda.
Po završetku rata učestvovao je u oslobođenju zemlje, a njegovo ime ostalo je trajno povezano s pobjedonosnim završetkom Prvog svjetskog rata.
Posljednje godine života
Poslije Drugog svjetskog rata povukao se iz javnog života.
Preminuo je 19. januara 1945. godine u Beogradu, u 87. godini života.
Tokom decenija pojavile su se brojne priče o njegovim posljednjim danima, odnosu tadašnjih komunističkih vlasti prema njemu i okolnostima sahrane. Međutim, istoričari upozoravaju da dio tih tvrdnji nije moguće pouzdano potvrditi istorijskim izvorima.
Nesporno je, međutim, da je vojvoda Petar Bojović ostao jedna od najznačajnijih ličnosti srpske vojne istorije i jedan od najuspješnijih vojskovođa koje je Srbija imala.
Nasljeđe koje traje
Petar Bojović nije iza sebe ostavio samo velike vojne pobjede, već i primjer oficira koji je sudbinu svojih vojnika dijelio u najtežim trenucima.
Njegovo ime danas nose brojne ulice, škole i spomenici širom Srbije, a njegovo vojno nasljeđe i dalje zauzima važno mjesto u proučavanju srpske istorije.
Više od jednog vijeka nakon najvećih pobjeda srpske vojske, vojvoda Petar Bojović ostaje simbol hrabrosti, istrajnosti i služenja otadžbini.