Većina glečera Zapadnog dijela Stjenovitih planina u Sjedinjenim Državama izgleda kao slika malih bijelih mrlja, kada se taj dio nadleće avionom, koje su smještene u neravnom pejzažu.
Nestajanje glečera na američkom zapadu
- Američki zapad od sredine vijeka izgubio gotovo 300 glečera
- Površina preostalih glečera smanjena za 35 odsto
- Najbrže topljenje zabilježeno u južnoj Montani
- Glečeri obezbjeđuju hladnu vodu tokom sušnih ljeta
- Povlačenje leda povećava rizik od odrona
Bijela boja je snježni pokrivač, a na nešto nižem terenu se vidi sivo-plavi led.
Od sredine 20. vijeka, američki zapad je izgubio skoro 300 glečera, dok se preostali drastično smanjuju zbog rasta globalnih temperatura.
Možda vas još zanima:
Alarm u Alpima: Stručnjaci poslali upozorenje
Nova studija upozorava da se nestanak leda ubrzava, ugrožavajući ekosisteme i zalihe pijaće vode.
Šta se dešava?
Sredinom prošlog vijeka, više od 1.450 glečera nalazilo se u planinskim predjelima šest zapadnih američkih država.
Danas, opsežan pregled objavljen u časopisu "Zbornik Nacionalne akademije nauka" pokazuje da se njihova ukupna površina smanjila za 35 odsto.
Naučnici ističu da je oko 300 glečera "funkcionalno nestalo", što znači da su svedeni na veličinu od oko dva fudbalska terena i da se više ne kreću.
Ovi masivni tokovi leda, snega i stjenovitih masa nekada su dominirali planinskim vrhovima hiljadama godina unazad. Sada su svedeni na male "zakrpe" leda usljed globalnog zagrijevanja koje je izazvano sagorijevanjem fosilnih goriva.
"Kada sam ovo shvatio, pomislio sam da je to mnogo više nego što sam očekivao", rekao je Endru Fauntin, geograf sa Državnog univerziteta u Portlandu i glavni autor nove studije.
Regionalne razlike i skrivena utočišta
Topljenje se ne odvija istom brzinom širom Sjedinjenih Američkih Država.
Najbrže stanjivanje bilježi se u planinama Birtut-Absaroka u južnoj Montani, gdje glečeri gube oko pola metra debljine godišnje.
Sa druge strane, ogromni glečeri u državi Vašington na planinama Rejnir i Bejker smanjuju se znatno sporije zbog hladnijih ljeta i obilnijih snježnih padavina, prenosi RTS.
Istraživači su bili iznenađeni kada su otkrili da glečeri u Stjenovitim planinama opstaju prvenstveno zbog svog jedinstvenog položaja u pejzažu.
Preživjeli glečeri naseljavaju zasjenčene niše koje su manje izložene direktnom suncu, a dodatni snijeg dobijaju od lavina, što ih štiti od nepovoljne regionalne klime.
Koje su poljedice?
Glavni značaj planinskih glečera leži u obezbjeđivanju hladne vode za visoke alpske ekosisteme tokom sušnih kasnih ljeta.
Djelimičnim topljenjem oni snabdijevaju potoke neophodne za preživljavanje riba i drugih oblika vodenog života prilagođenih hladnim uslovima.
Pored ekološkog značaja, voda iz ovih glečera koristi se za poljoprivredu i proizvodnju hidroenergije.
Njihovo povlačenje donosi i nove opasnosti, jer za sobom ostavljaju strme morene, nakupine stijena koje više nisu poduprte ledom.
Jaki tokovi vode od kiše ili topljenja glečera mogu da potkopaju ove formacije, izazivajući odrone i razorne tokove krša koji se obrušavaju niz planine.
"Postoji čitav niz opasnosti za koje nismo sasvim pripremljeni, a to nije samo činjenica da je led nestao, već da teren više nije stabilan", istakao je Erik Rinjo, glaciolog sa Univerziteta u Kaliforniji u Irvajnu.
