Prve stjenovite planete u svemiru možda su počele da se formiraju zapanjujuće rano — svega 100 miliona godina nakon Velikog praska.
Eksplozije nekih od prvih masivnih zvijezda u svemiru mogle su da stvore izolovane oblasti dovoljno bogate prašinom i elementima poput gvožđa i ugljenika da formiraju građevne blokove planeta, pokazuje nova kompjuterska simulacija.
Simulacija je proizvela dovoljno materijala za formiranje stjenovitih planeta da bi potencijalno moglo nastati nekoliko planeta veličine Zemlje, a u mladom zvjezdanom sistemu bilo je i vode koja je nešto kasnije mogla dospjeti do planete, navode istraživači u časopisu "Astrophysical Journal Letters."
„Naseljivi svjetovi su, u principu, mogli da nastanu milijardama godina ranije nego što se dosad mislilo, čak i prije formiranja prvih galaksija. Ove simulacije zaista nas vode do pravog, istinskog porijekla života u svemiru“, kaže astronom Danijel Vejlen sa Univerziteta u Portsmutu u Engleskoj.
Naučnici su ranije pokušavali da utvrde kada su nastale planete koristeći velike kompjuterske simulacije kako bi otkrili kada se nakupilo dovoljno teških elemenata — poput ugljenika, kiseonika i gvožđa. Međutim, Vejlen i njegove kolege željeli su detaljnije da prouče oblasti ranog kosmosa najbogatije elementima — polja ostataka koja su za sobom ostavile prve džinovske zvijezde u svemiru nakon što su eksplodirale kao supernove.
Pošto bi te oblasti sadržale više teških elemenata nego svemir u cjelini, astronomi su pretpostavili da su u njima planete možda mogle da nastanu mnogo ranije.
Nova saznanja o nastanku planeta
Istraživači su pomoću simulacija pratili razvoj ostataka jedne vrste supernove poznate kao supernova parne nestabilnosti, koja može da stvori količinu teških elemenata čija masa odgovara čak 100 Sunčevih masa. Simulacije su pokazale da su se ostaci pomiješali sa gasom u ranom svemiru i da su se vremenom urušili, formirajući malu novu zvijezdu okruženu diskom prašine.
U tom disku istraživači su pronašli planetesimale – mala stjenovita tijela prečnika od nekoliko metara do nekoliko kilometara, koja predstavljaju embrione planeta. Zanimljivo je da su se neki planetesimali formirali na odgovarajućoj udaljenosti od zvijezde na kojoj je mogla da postoji tečna voda.
„Ova studija ukazuje na to da su, praktično sve do samog početka, možda postojali uslovi za nastanak života. Naravno, samo postojanje planeta ne znači da na njima ima života, ali sastojci neophodni za život počeli su da se stvaraju praktično onoliko rano koliko je to bilo moguće“, kaže astrofizičar Džeret Džonson iz Nacionalne laboratorije Los Alamos u Novom Meksiku, koji nije učestvovao u novoj studiji.
Moguće je da neke od ovih najranijih planeta i danas postoje, kaže Vejlen. Zvijezda koja je nastala u simulaciji imala je oko 70 odsto mase Sunca, zbog čega bi mogla da živi veoma dugo. Ako je neki od takvih sistema dospio u Mliječni put, lako bi mogao da bude identifikovan kao drevni sistem na osnovu svog hemijskog sastava.
„Pronaći jedan takav sistem sasvim je moguće“, kaže Vejlen, prenosi RTS.
Zajedno sa kolegama radi na simulaciji naredne faze rasta planetesimala kako bi vidjeli kakve bi planete na kraju mogli da formiraju. Takođe žele da prouče šta bi moglo da se dogodi oko druge vrste supernove za koju se smatra da je bila češća u ranom svemiru. Međutim, čak i prvi rezultati podstiču astronome da postavljaju nova pitanja.
„Mislim da ovo otvara prozor za razmišljanje o tome šta je sve moglo da se dogodi tokom više od 13 milijardi godina otkako su nastale prve planete. Studije ukazuju na to da bi trebalo mnogo pažljivije da razmotrimo tu mogućnost“, kaže Džonson.