BiH

Pratite nas na Google news

DW: BiH je Gordijev čvor koji usporava Evropu da bude cijela i slobodna

DW: BiH je Gordijev čvor koji usporava Evropu da bude cijela i slobodna
Foto: N.N. | DW: BiH je Gordijev čvor koji usporava Evropu da bude cijela i slobodna
Tanjug

BERLIN- U Vašingtonu je pomno analizirana Strategija EU o zapadnom Balkanu, a sagovornici Dojče velea ukazuju da smanjeni angažman SAD u regionu ne znači gubitak interesovanja te da Brisel i Bijela kuća na Balkanu imaju isti interes.

„Jedini način da tranzicija na Balkanu bude uspješna je da Evropa i Amerika stanu rame uz rame u tome“, kaže za DW Džonatan Kac, viši savjetnik Njemačkog maršalovog fonda u Vašingtonu.

Značajno je da se i danas, skoro tri decenije od pada Berlinskog zida i sloma komunizma, govori o „tranziciji“.

Ali, američka pozicija prema Balkanu postaje zanimljiva u svjetlu aktuelnih događaja - preuzimanja administracije od Donalda Trampa te predstavljanja strategije EU za zapadni Balkan.

Kac kaže da angažman SAD nije (više) na onom nivou koji bi osigurao da Amerikanci budu pravi partner Evropskoj uniji kako bi zemlje tog regiona prošle tranziciju u pravom smjeru.

Ali jedino zajedno, smatra ovaj sagovornik, SAD i EU mogu da se suprotstave „ruskoj propagandi“ i mješanju u evropske poslove, uključujući i izbore, ali i sve većem ekonomskom prisustvu Rusije posebno u energetskom sektoru zapadnog Balkana.

„U isto vrijeme, pristupni proces EU je veoma tehnički i birokratski, pa je zato mnogo efektniji podsticaj za napredak kada se on kombinuje s punom podrškom Sjedinjenih Država“, kaže za DW Sara Bedenbou iz Atlantskog savjeta, jedna od troje autora studije o novoj američkoj strategiji na Balkanu.

U svjetlu nove, evropske strategije za zapadni Balkan, objavljene prošle sedmice, američki posmatrači navode da je potrebno napraviti vidljiv korak napred.

Jer, kako kažu, vrijeme više nije saveznik svih balkanskih pretendenata na EU: kod nekih se osjeća zamor, a drugdje je sve više prisutan evroskepticizam,piše DW.

„Jedna od češćih zadrški, koje čujemo kroz pritužbe iz regiona, je nedostatak jasne perspektive u vezi sa vremenskim rokovima, pa to otežava ostajanje zemalja na kursu reformi i političkih napora u pristupnom procesu“, kaže Bedenbou. Zato je, smatra, važno imati „akcioni plan s rokovima“.

Amerikanci smatraju da će „ključni momenat“ sljedećih mjeseci biti samit zemalja zapadnog Balkana u Bugarskoj, prvi na kojem će od sastanka u Solunu 2003. godine učestvovati sve članice EU.

„Kad govorim s evropskim zvaničnicima, oni otvoreno ističu da žele ne samo američki angažman, već i američko liderstvo na Balkanu“, dodaje Džonatan Kac.

Ali ističe da se zbog pozicije predsjednika Donalda Trampa prema Rusiji „stvara konfuzija, a to može poslati pogrešan signal za zemlje koje su pod uticajem ruske (propagandne) agresije“.

Poznavaoci prilika u Vašingtonu tvrde da Tramp nije direktno uključen u kreiranje američke politike prema Balkanu. Ohrabrujuće je, kažu, to što se predsjednik „okružio odličnim ljudima“ koji dobro poznaju taj dio jugoistočne Evrope.

Postoji, međutim, i Gordijev čvor koji može usporiti Evropu u tome da bude „cijela i slobodna“ (Whole and Free) - kako je 1989. u Majncu, u tada još podijeljenoj Njemačkoj, viziju kontinenta predstavio tadašnji američki predsjednik Džordž Buš Stariji.

Taj Gordijev čvor u Vašingtonu i danas lociraju u Bosni i Hercegovini.

Odmah nakon objavljivanja evropske strategije za zapadni Balkan, u Sarajevu se oglasio predstavnik EU Lars Gunar Vigemark, navodeći da BiH, u neko doba, neće moći dalje prema Evropskoj uniji ako se Dejtonski ustav ne prilagodi standardima EU.

U Vašingtonu pak podsjećaju da za promjenu Dejtona nema čarobnog štapića, znajući koliko je teško doći do unutrašnjeg i međunarodnog konsenzusa po tom pitanju.

„Oni koji su oko stvaranja Dejtona bili najviše involvirani, moraće da iznađu adekvatnu formulu za te reforme“, kaže Kac i dodaje da je očigledno da je situacija oko BiH i dalje puna izazova, ali jasno je da nijedna zemlja ne smije biti ostavljena po strani u procesu priključenja EU.“

Očito je, slažu se i drugi, da bez obzira koliko Crna Gora i Srbija za sad prednjačile ka članstvu u EU, napredak regiona neće biti kompletan bez BiH, a onda i Kosova.

„SAD treba da pokažu više političkog i diplomatskog napora da bi se riješio teški izazov koji sprečava napredovanje i vuče BiH unazad“, dodaje Kac.

Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne odražavaju stavove redakcije Nezavisnih novina.

Najčitanije