HAG - U nastavku suđenja bivšem predsjedniku Republike Srpske Radovanu Karadžiću pred Haškim tribunalom, svjedok optužbe Mirza Karabeg opisao je danas progon Bošnjaka i Hrvata iz opštine Sanski Most u proljeće 1992. godine.
Karabeg je u iskazu koji je u spis uveden u pisanom obliku, izjavio da su srpski vojnici i policajci prebijali i zlostavljali nesrbe zatočene u fabrici Betonirka u Sanskom Mostu i u logoru na Manjači.
Progon Bošnjaka i Hrvata iz 20 opština širom BiH, koji je uključivao prisilno premještanje, nezakonito pritvaranje, maltretiranje i ubistva, stavlja se na teret Karadžiću u više tačaka optužnice.
Svjedok Karabeg koji je kao član Stranke demokratske akcije (SDA) 1990-92. bio predsjednik opštinske vlade u Sanskom Mostu, posvjedočio je da se situacija u gradu naglo pogoršala u aprilu 1992. kada je Srpska demokratska stranka (SDS) počela da insistira da se opština podijeli na sprsku i nesrpsku.
Prvi korak ka tome, SDS je, po riječima svjedoka, učinila izdvajanjem srpske policije u kojoj je od nesrba traženo da potpišu izjave lojalnosti.
Zvaničnici SDS-a "željeli su na svaki način da dođe do sukoba zato što su bili jači i bili bi pobednici u tom sukobu, a mi smo to izbjegavali", kazao je Karabeg.
Pokušaj zvaničnika SDA i Hrvatske demokratske zajednice (HDZ) da 17. aprila spriječe zauzimanje zgrade SO Sanski Most završen je dva dana kasnije kada im je predsjednik opštine iz redova SDS-a Nedeljko
Rašula, zajedno sa JNA dao ultimatum da izađu ili će biti napadnuti.
Kada su izašli, u zgradu opštine bačene su ručne bombe, napomenuo
je svjedok.
Uprkos obećanjima, JNA nije zaštitila Bošnjake i Hrvate, a Karabeg je, kako je rekao, bio uhapšen 25. maja 1992. Do kraja oktobra, bio je zatočen u policijskoj stanici u Sanskom Mostu, fabrici Betonirka i logoru na Manjači.
Uslovi za život bili su "užasni, a zatvoreni nesrbi izloženi svakodnevnom fizičkom nasilju", posvjedočio je Karabeg, koji je krajem oktobra 1992. bio oslobođen u razmjeni zarobljenika.
Svjedok je izjavio da je do 1995. u Travniku dočekivao konvoje Bošnjaka iz Sanskog Mosta i da mu nijedan nije rekao da je dobrovoljno napustio svoju kuću.
Prije odlaska, nesrbi su, kako je rekao, bili prinuđeni da potpišu izjavu kojom su svu svoju imovinu ostavljaju "srpskoj opštini Sanski Most".
Pozivajući se na dokumente koje je video po povratku u Sanski Most u jesen 1995, Karabeg je tvrdio da je cilj SDS-a bio da u gradu ne ostane "više od 10 odsto" nesrpskog stanovništva.
Od predratne nesrpske populacije koja je brojala više od 32.000 stanovnika, 1995. je ostalo 575 meštana, precizirao je svjedok.