HAG - U nastavku suđenja Ratku Mladiću pred Haškim tribunalom, vještak optužbe Dorotea Hanson (Dorothea) svjedočila je o "ključnoj" ulozi kriznih štabova Srpske demokratske stranke u nasilnom preuzimanju vlasti u opštinama u BiH, uoči izbijanja i u prvim mjesecima rata u BiH 1992. godine.
Tadašnji komandant Vojske Republike Srpske, general Mladić (69) optužen je, između ostalog, za progon nesrba iz 20 opština širom BiH, koje su, po optužnici, trebalo da budu dio nove, ujedinjene srpske države.
Hansonova je izjavila da su krizni štabovi SDS, uspostavljeni po preporuci lidera bosanskih Srba Radovana Karadžića s kraja 1991, bili ključni instrumenti za formiranje srpskih opština i oružanih snaga širom BiH. Štabovi su, potom, postali organi vlasti u
novoformiranim srpskim opštinama iz kojih su nesrbi masovno proganjani.
Analizirajući brojne dokumente srpskih vlasti u bosanskim opštinama, svjedokinja je u izveštaju podnijetom sudskom vijeću zaključila da je između kriznih štabova i Mladićevih snaga postojala "saradnja i koordinacija" i "jasna harmonija" u djelovanju.
Po riječima Hansonove, oni su zajedno radili na objedinjavanju svih srpskih snaga i na planiranju vojnih operacija. To je ilustrovala tajno prisluškivanim Mladićevim razgovorom sa zvaničnikom kriznog štaba sa opštine Ilidža, s kraja maja 1992, u kojem komandant VRS naređuje da se "sve vojne formacije stave pod kontrolu".
"Sve što nosi pušku i hoće da nosi glavu mora da se stavi pod moju komandu", rekao je Mladi.
Hansonova je protumačila da je to potvrda da je Mladić "kada je smatrao za potrebno, ostvarivao vlast nad kriznim štabovima i naređivao im da se uključe u vojne operacije". Oni su imali iste ciljeve i zajedno su radili na tome da ih ostvare.
U izveštaju vještaka optužbe precizira se i da su krizni štabovi formirani u skladu sa dokumentom poznatim kao "Varijanta A i varijanta B", koji je Karadžić podijelio predsjednicima opštinskiih odbora SDS na sastanku 19. decembra 1991.
Dokumentom je bio predviđen način na koji će biti preuzeta vlast u opštinama u kojima su Srbi bili manjina, ali i u komunama gde su oni činili većinu.
Samo dva dana kasnije, prvi krizni štab formiran je u Zvorniku, gde je ubrzo došlo do izdvajanja Srba iz organa vlasti i formiranja srpske opštine, posvjedočila je Hansonova. Ubrzo se isto dogodilo i u brojnim drugim opštinama u BiH iz kojih su Muslimani i Hrvati bili protjerani, posvedočila je Hansonova.
General Mladić optužen je i za genocid u Srebrenici, terorisanje stanovništva Sarajeva kampanjom artiljerijskih i snajperskih napada i uzimanje osoblja Un za taoce.