PRIŠTINA - Lideri privremenih institucija samouprave u Prištini Vjosa Osmani i Aljbin Kurti uputili su pismo organizaciji "Evropa Nostra", tvrdeći da srpski manastir Visoki Dečani ne ispunjava kriterijume za listu "Sedam najugroženijih lokacija evropskog kulturnog nasleđa", u koju je uvršten.
Predsjednica i premijer privremenih prištinskih institucija u pismu, takođe, tvrde da je "obaveza" Srpske pravoslavne crkve da prizna nezavisnost takozvanog Kosova i, štaviše, da je to "preduslov" da bi mogla da uživa svoja prava.
U pismu Osmanijeve i Kurtija, za izvještaj se kaže da je "netačan, pristrasan i neprihvatljiv", prenosi Ekonomija Onlajn.
Pan-evropska federacija za očuvanje kulturnog nasleđa "Evropa Nostra" svrstala je srpski manastir Visoki Dečani na listu sedam najugroženijih kulturnih lokaliteta u Evropi u 2021. godini.
Kako je izjavio izvršni potpredsjednik Evropa Nostre Gaj Klaus, cilj liste je da alarmira zbog ozbiljnih prijetnji sa kojima se suočavaju te lokacije.
Osmanijeva i Kurti u pismu tvrde da vlasti u Prištini "nastavljaju da njeguju međuversku harmoniju", kao i da tamošnje bezbjednosne institucije, u saradnji sa međunarodnim mirovnim snagama, "godinama pružaju zaštitu pravoslavnim crkvama na Kosovu i Metohiji".
Oni iznose stav da je obaveza Srpske pravoslavne crkve da prizna nezavisnost takozvanog Kosova, i da je srpska crkva po Ahtisarijevom planu "dobila prava, a da odbacuje odgovornost".
"Dakle, ona uživa sve garancije i privilegije koje proizilaze iz Ahtisarijevog paketa i Ustava Kosova, ali odbija da prizna državu Kosovo, što je preduslov za uživanje njenih prava", kažu Osmanijeva i Kurti.
Oni takođe smatraju da manastir Visoki Dečani ne bi trebalo da ima bilo kakvu vezu sa dijalogom Beograda i Prištine, jer su, prema njihovom mišljenju, za Prištinu status, garancije, prava i obaveze Srpske pravoslavne crkve i pravoslavnih crkava i manastira na Kosovu i Metohiji "konačno definisani" Ahtisarijevim planom i uključeni u Ustav takozvanog Kosova.
Predsjednica i premijer privremenih prištinskih institucija ocjenjuju da stavljanje Visokih Dečana na tu listu "ne slijedi profesionalnu argumentaciju" i da je "politički i propagandno opterećen, uz nedostatak pouzdanih izvora".
Visoki Decani, manastir Srpske pravoslavne crkve na Kosovu i Metohiji, sagrađen u 14. veku, od juna 1999. godine se nalazi pod zaštitom snaga KFOR-a iz bezbjednosnih razloga.
"Evropa nostra" napominje da se manastir, sa svojom posebnom zaštićenom zonom, suočava i sa stalnim rizicima neprimjernog lokalnog razvoja, čime se krši vladavina zakona, ocijenila je "Evropa nostra".
U izvještaju se podsjeća da su Visoki Dečani uvršteni u listu svjetske baštine 2004. godine, a da su 2006. taj status dobila još tri manastira Srpske pravoslavne crkve na Kosovu - Gračanica, Pećka Patrijaršija i crkva Bogorodice Ljeviške u Prizrenu. Iste godine ta četiri vjerska objekta su uvrštena i na UNESKO-vu listu ugrožene svjetske kulturne baštine.