PODGORICA Crnogorska državna prijestonica Cetinje možda će postati i veliko svetilište, pošto se u tom gradu nalaze tri opštehrišćanske relikvije ruka Jovana Krstitelja, čestica časnog krsta i ikona Bogorodice Filermose.
Tri svetinje su sada razdvojene, o njima se malo zna, a malo je i onih koji su imali priliku da ih vide. Međutim, relikvije će biti dostupne publici kada budu smještene u posebnu crkvu koja će biti podignuta na brdu iznad Cetinjskog manastira. Na Cetinju je, pod pokroviteljstvom predsjednika Crne Gore Filipa Vujanovića, 15. juna osnovana fondacija koja će raditi na objedinjavanju tri hrišćanske svetinje. Već su najavljene i prve donacije za taj projekat. Donacije se očekuju i od država koje su čuvale tri svetinje, a koje su sticajem čudnih istorijskih okolnosti dospjele u Crnu Goru.
Crkva će, prema prvim idejama, biti sagrađena u vidu hrišćanske pećine.
Spajanju razdvojenih svetinja u Crnoj Gori se pridaje religijski, kulturološki, ali i politički i turistički značaj. Zasad je, ipak, politički aspekt tog poteza najzanimljiviji. Državna vlast, indirektno, ovim projektom želi da utiče na smirivanje političkih strasti u Crnoj Gori koje još ne prolaze.
Pošto se ruka svetog Jovana Krstitelja i čestica časnog krsta sada nalaze u Cetinjskom manastiru, a ikona Filermose u Narodnom muzeju Crne Gore, njihovo spajanje se tumači kao približavanje države Crne Gore i Mitropolije Srpske pravoslavne crkve. Mitroplija je pristala da dvije relikvije u svom posjedu izmjesti u posebnu crkvu, a država će `ustupanjem` ikone Filermose vratiti toj svetinji religijski karakter. Na objedinjavanje relikvija pristala je i Crnogorska pravoslavna crkva, ali uz uslov da te svetinje budu vlasništvo `isključivo` države Crne Gore, a ne SPC.
Što se tiče samog dolaska relikvija u Crnu Goru, najzanimljivija je priča o putešestviju ikone Bogorodice Filermose. Pretpostavlja se da je ikona stara osam vijekova, a po nekim tumačenjima nastala je na Rodosu. U Crnu Goru je stigla početkom Drugog svjetskog rata, prilikom bjekstva iz zemlje dinastije Karađorđević koja je mnoge dragocjenosti ostavila u manastiru Ostrog. Karađorđevići su u posjed ikone došli poslije Oktobarske revolucije, a do tada se nalazila na ruskom carskom dvoru. Crnogorska Služba državne bezbjednosti je poslije Drugog svjetskog rata, pošto je ikonu našla u Ostrogu, tu svetinju 1978. ustupila Narodnom muzeju. Tu je ikona `čamila` sve dok prije nekoliko godina za nju nije adapatiran poseban izložbeni prostor, nazvan Plava kapela, prema dominantnoj plavoj boji na ikoni.
Ikona Bogorodice Filermose bila je `gost` oko 40 ikonostasa širom svijeta. Oko 120 godina provela je na ruskom dvoru. I pored toliko lutanja, ikona je sačuvala kolorit i druge vrijednosti, zbog čega se i smatra umjetničkim draguljem. Sa ikone je nestao jedan dragi kamen, ali nije tačno utvrđeno u koje vrijeme i pod kojim okolnostima. Ikona je dugo bila i na Malti, a Malteški vitezovi je smatraju svojom posebnom svetinjom.