PEKING - Kina je pogubila Britanca Akmala Šaika, osuđenog na smrt zbog krijumčarenja heroina, uprkos žalbi njegove porodice i britanske vlade, koji su tvrdili da je mentalno bolestan.
Šaik (53) je prvi državljanin neke članice Evropske unije (EU) koji je u posljednjih 50 godina pogubljen u Kini.
Bivši poslovni čovjek i otac petoro djece uhapšen je u septembru 2007. godine u Urumčiju, glavnom gradu sjeverozapadnog kineskog regiona Sinđang, pošto je kod njega, po dolasku iz Dušanbea u Tadžikistanu, pronađena aktntašna sa četiri kilograma heroina. Šaik, koji je rođen u Pakistanu, ali je kao dijete došao u Veliku Britaniju, tvrdio je da tašna nije njegova.
Kineski sud ga je u oktobru 2008. godine proglasio krivim i osudio na smrt.
Odbrana je uložila žalbu na presudu, a Šaikova porodica je uložila posljednju molbu za milost. Šaik je, prema riječima rodbine, "vjerovatno mentalno bolestan" i nije uopšte bio svjestan da je određen za egzekuciju, sve dok mu rođaci to nisu rekli. I britanska vlada je apelovala na Peking da ublaži kaznu, tvrdeći da osuđeni boluje od manične depresije. Međutim, takve molbe u posljednji čas se gotovo nikad ne uslišavaju u Kini, u kojoj se godišnje pogubi više ljudi nego u ostatku svijeta zajedno.
Vrhovni sud Kine odbacio je prošle sedmice žalbu, uz obrazloženje da nema dovoljno dokaza koji bi potkrijepili navode odbrane.
Kina je juče ujutro potvrdila da je Šaik pogubljen. Neki mediji su izvijestili da je smrtna kazna izvršena smrtonosnom injekcijom, dok su drugi javili da je Šaik strijeljan. Međunarodna zajednica je izrazila ogorčenje zbog njegovog pogubljenja.
Britanski premijer Gordon Braun oštro je osudio izvršenje smrtne kazne.
"Najoštrije osuđujem pogubljenje Akmala Šaika i ogorčen sam i razočaran zbog toga što naši uporni zahtjevi nisu ispunjeni", naveo je Braun u saopštenju koje je izdao Forin ofis. On je dodao da je posebno nezadovoljan zbog toga što nije obavljena nikakva procjena Šaikovog mentalnog zdravlja.
Šef britanske diplomatije Dejvid Miliband izrazio je duboko žaljenje zbog toga što Peking nije uzeo u obzir primjedbe Londona, posebno one koje se odnose na zdravstveno stanje osuđenog i neodgovarajuće prevođenje tokom suđenja.
Specijalni izvještač UN-a Filip Elston rekao je da su UN obaviještene da je kazna izrečena na osnovu 30-minutnog saslušanja, što, prema mišljenju te svjetske organizacije, nije dovoljno da se razmotre svi dokazi odbrane.
Kina, prema podacima pojedinih nevladinih organizacija, u svijetu prednjači po broju izvršenih smrtnih presuda, a prošle godine je u ovoj zemlji pogubljeno 1.718 ljudi.