BRISEL - Šefovi diplomatija Evropske unije u Briselu razgovaraju o željenim partnerskim odnosima sa SAD u času kad kod većine vlada EU postoji podozrenje da američka spoljna politika administracije na čelu s novim predsJednikom Donaldom Trampom može biti dIJelom nepovoljna po interese Unije.
Ministri spoljnih poslova EU iz tih razloga takođe razmatraju jačanje operativne sposobnosti evropske odbrane s ciljem da EU bude u stanju da i vojno osujeti ugrožavanje evropskih interesa prvenstveno u geopolitičkom okruženju Unije.
Većina država EU su i članice NATO i neke od njih smatraju da najava novoizabranog predsjednika Trampa da i evropske saveznice najprije treba da se više pobrinu i plate za sopstvenu odbranu, navodi na zaključak da će Amerika smanjiti svoj udio i upliv u tom političko-vojnom savezu.
SAD, prema Trampovom programu vlasti, žele da američko učešće u fondovima NATO smanje sa 45 odsto na 37 odsto.
Tramp je ocijenio da je "NATO zastarjeIo" i podložan preuređenju, a najavio je i pragmatično dogovaranje s dosad "prokaženom" Rusijom u rješavanju svjetskih problema od Sirije do Ukrajine.
Visoka predstavnica EU Federika Mogerini je izjavila da će današnjem ministarskom zasjedanju podnijeti na uvid Globalnu strategiju o evropskoj bezbjednosti i odbrani čiji je cilj jačanje evropske odbrambene strukture, ali je podvukla da to neće biti evropska armija", već struktura u podršku djelovanju zajedno s NATO.
"Evropska odbrana mora biti znatno djelotvornija i ubjedljivija radi bezbjednosti građana EU", objasnila je Federika Mogerini, a planira se da EU ojača, objedini komandovanje i djelovanje postojećih "borbenih grupa" koje bi postale neka vrsta snaga EU za brzo reagovanje.
Visoka predstavnica EU je naglasila da će ministri danas razmotriti veoma pogoršane odnose s Turskom, ali je predočila da će lideri EU u decembru odlučiti o eventualnom obustavljanju pregovora o članstvu s Ankarom, što traže neke članice Unije zbog kršenja ljudskih prava, vladavine zakona i demokratskih sloboda u Turskoj.
Šefovi diplomatija EU su danas zatražili od vlasti u Teheranu da potpuno sprovede u djelo od Savjeta bezbjednosti UN odobreni sporazum o upotrebni nuklearne energije u Iranu jedino u civilne, a ne vojne svrhe.
Novoizabrani američki predsjednik Tramp je izjavio da će tražiti preispitivanje ovog sporazuma da bi se obezbjedilo njegovo potpuno sprovođenje u djelo.
Ministri spoljnih poslova EU su sinoć u Briselu, na večeri, nezvanično razmotrili buduće odnose s administracijom američkog predsjednika Trampa i stavili do znanja da i dalje čekaju da vide kakva će biti buduća spoljna politika Vašingtona.
Oni su naglasili da će raditi na jačanju partnerstva EU i SAD na temelju evropskih vrijednosti, načela i interesa i uz jačanje politika i akcija EU na nezavisan način.
(rts)