VAŠINGTON - Nemiri u Egiptu mogu pokrenuti promjene koje će podriti ciljeve američke spoljne politike i učiniti da položaj Vašingtona na Bliskom istoku bude najslabiji u posljednjih pola vijeka, piše "Wall Street Journal" (WSJ).
Takve prijetnje po američke interese dolaze sa više frontova, navodi list.
Odlazak egipatskog predsjednika Hosnija Mubaraka ugrozio bi arapsko-izraelski mirovni proces, a drugi američki saveznici u regionu biće oslabljeni političkim nemirima kod kuće.
Sadašnji i bivši američki zvaničnici posebno ukazuju na Jordan, emirate u Persijskom zalivu i Saudijsku Arabiju, kao zemlje posebno ranjive na političku agitaciju, ukazuje WSJ.
Ukoliko bi ti američki saveznici koristili represivnu taktiku protiv svojih političkih protivnika, našli bi se u raskoraku s administracijom predsjednika Baraka Obame, koja traži tolerisanje političkih neistomišljenika.
Takvi saveznici bi se takođe mogli udaljiti od SAD, uz uverenje da su bliske veze Mubaraka sa Vašingtonom glavni razlog što je on toliko nepopularan u Egiptu.
Konačno, svako slabljenje ili udaljavanje saveznika od SAD znači pukotinu u ujedinjenom frontu protiv Al Kaide i Irana koji Amerikanci žele da održe na Bliskom istoku.
"Demokratska promjena u Egiptu je značajna ali, u smislu real-politike, teško je zamisliti da bi nova egipatska vlada nastavila da slijedi tradicionalno bliske odnose sa Vašingtonom", ocijenio je Dejvid Šenker, sa vašingtonskog Instituta za Bliski istok, koji je i bivši zvaničnik Pentagona.
On smatra da je na redu ponovno sastavljanje američke bezbjednosne arhitekture u regionu.
Pojava čak i umjerene vlade u Kairu, u kojoj bi bio nobelovac Mohamed el Baradei, značajno bi udaljila egipatsku spoljnu politiku od Mubarakove nepokolebljivo proameričke linije.
El Baradei je, dok je bio na čelu Međunarodne agencije za atomsku energiju, redovno prkosio američkoj spoljnoj politici, a u novoj vladi bi se vjerovatno našla i Muslimanska braća, koji su protiv mirovnog sporazuma sa Izraelom.
U najgorem slučaju, neki američki stratezi strahuju da bi uklanjanje Mubaraka moglo imati paralele sa Islamskom revolucijom 1979. u Iranu. SAD su ove godine već vidjele dramatične promjene kod svojih arapskih saveznika - u Libanu je Hezbolah srušio vladu, dok su Tunis, Alžir i Jemen, saveznici u borbi protiv Al Kaide, iskusili političke nemire.
U narednim mjesecima Jordan će biti ključno poprište za ocjenu promjena na Bliskom istoku, slažu se američki zvaničnici.
Mišljenja se razlikuju u pogledu toga kako Vašington treba na to da reaguje.
Više bivših zvaničnika smatra da Vašington treba da se otvorenije svrsta uz demonstrante u Egiptu i da podstaknu Jordan, Jemen i druge saveznike da agresivnije prihvate demokratske reforme.
Ako to ne učine, izložiće Amerikance optužbama za dvostruke strandarde i pomoći američkim protivnicima u regionu.
Drugi, međutim, strahuju da bi prebrze promjene donijele još veću nestabilnost, jer bi mogle omogućiti ekstremističkim grupama, ili Iranu, da iskoriste situaciju u svoju korist, piše WSJ.