Ukrajinski predsjednik Volodimir Zelenski početkom decembra zamalo je doživio tragediju tokom noćnog slijetanja u Dablin. Njegov avion sletio je nekoliko minuta ranije od planiranog, a upravo mu je ta sitna promjena u rasporedu, prema pisanju britanskog The Telegrapha, vrlo vjerovatno spasila život.
Nedugo nakon slijetanja, u vazdušnom prostoru blizu predviđene rute njegovog aviona uočeno je čak pet vojnih dronova. Irske vlasti kasnije su tvrdile da su dronovi bili usmjereni na ometanje, ali bezbjednosni analitičari upozoravaju da je scenario sa kobnim ishodom bio itekako moguć.
„Zaista, bilo je dronova. Nažalost, već smo se navikli da živimo u takvim okolnostima“, kratko je komentarisao Zelenski.
Incident je ponovo otvorio pitanje irske odbrane i bezbjednosti. Kritičari upozoravaju da je dugogodišnja politika neutralnosti zemlju pretvorila u „najslabiju kariku Evrope“, prenosi Večernji.hr.
Irski senator i bivši vojni oficir Tom Clonan izjavio je za The Telegraph da je Irska „potpuno nespremna i provocirajuće slaba“, bez moderne opreme za nadzor i bez sposobnosti odgovora na prijetnje.
Posebnu zabrinutost izaziva činjenica da se kroz irske vode ili njihovu neposrednu blizinu proteže oko tri četvrtine ključnih transatlantskih podmorskih kablova, presudnih za globalni internet i komunikacije. Ruski brodovi i podmornice već su u više navrata viđeni u tim područjima, a zapadni obavještajci tvrde da Moskva ima tehnologiju za njihovo sabotiranje.
Uprkos ozbiljnosti situacije, irska vlada nakon incidenta sa Zelenskim nije održala konferenciju za medije niti najavila reviziju bezbjednosnih procedura. Odgovornost se prebacivala između policije i vojske, dok civilno vazduhoplovstvo te noći uopšte nije bilo upozoreno, vazdušni saobraćaj odvijao se normalno, za razliku od Kopenhagena i Osla koji u sličnim situacijama odmah zatvaraju aerodrome.
Irska, koja nije članica NATO, za odbranu izdvaja tek 0,24 odsto BDP-a, najmanje u Evropi. Njena mornarica i vazduhoplovstvo oslanjaju se na zastarjelu opremu, a u slučaju ozbiljne prijetnje zemlja se u velikoj mjeri oslanja na pomoć Velike Britanije. Britanski borbeni avioni već su više puta presretali ruske bombardere u irskom vazdušnom prostoru.
Iako država bilježi višemilionske budžetske viškove, politička volja za jačanje odbrane i dalje izostaje. Novi francuski radar, vrijedan 500 miliona evra, najavljen je tek za 2027. godinu. Kako zaključuju sagovornici The Telegrapha, Irska zasad otvoreno priznaje da nema sposobnost da obezbijedi sopstvenu bezbjednost, niti pokazuje ozbiljnu namjeru da to promijeni.
Incident sa Zelenskim, upozoravaju, mogao je biti tek srećnim slučajem izbjegnuta katastrofa.