TEL AVIV - Nova izraelska vlada, koju je izraelski premijer Benjamin Netanijahu oformio ove nedjelje, u posljednjem trenutku, prije isteka zakonskog roka, ubrzo je označena kao jedna od najdesnijih u istoriji Izraela.
Ona ima minimalnu većinu od 61 poslanika u parlamentu - Knesetu sa 120 mjesta i u njoj su, osim Netanijahuovog konzervativnog Likuda, jedna centristička, dvije verske i jedna tvrdolinijaška partija. Upravo ta tvrdolinijaška partija Jevrejski dom, predvođena Naftalijem Benetom, koji ima podršku jevrejskih naseljenika, bila je ključna za formiranje koalicije. Uslov za sklapanje koalicionog sporazuma bio je, između ostalog, da partiji pripadne portfelj Ministarstva pravde.
Nova izraelska ministarka pravde je Ajelet Šeked, poznata po svojim oštrim stavovima prema Palestincima, kako ocjenjuje novinar "Vašington posta". On podsjeća da je Šakedova u julu minule godine, kada je bila poslanik, objavila na svojoj Facebook stranici članak pokojnog izraelskog pisca Urija Elicura, u kojem su palestinska djeca označena malim zmijama, u pokušaju da opravda masovno kažnjavanje Palestinaca koji žive pod izraelskom okupacijom.
Tog teksta na njenom Facebook nalogu više nema, a pojavio se nakon što su otkrivena tijela trojice izraelskih tinejdžera otetih na Zapadnoj obali. Njihovo ubistvo je na kraju dovelo do eskalacije nasilja, koje je preraslo u rat u Pojasu Gaze.
"Zahtjev da se da Ajelet Šaked portfelj Ministrastva pravde je kao da date vatrogasnu i službu spasavanja piromanu", rekao je poslanik iz opozicije Nahmam Šai za izraelske medije. Vlada, u kojoj je Šakedova ministarka, podstakla je zabrinutost i u Evropi i SAD da će se zalagati za dalje širenje jevrejskih naselja i umanjiti još više izglede za mir, navodi Rojters.
Britanska agencija takođe komentariše postavljenje Šakdove (39), bivšeg softver inženjera, za ministarku pravde i podsjeća na njene komentare o Palestincima. Takođe navodi da je, otkako je ušla u parlament 2013. godine, podržavala više kontroverznih zakona, uključujući i onaj kojim bi se Izrael definisao kao jevrejska države. To veoma ljuti izraelske Arape, koji čine 20 procenata od osam miliona stanovnika Izraela.
Šakedova takođe želi da ograniči donacije stranih vlada nevladinom organizacijama. Kao mistarka pravde moći će da vrši prtisak za prijedloge zakona agresivnije, navodi Rojters.
Jedan neimenovani ambasador zemlje EU objasnio je da taj blok zemalja ne brinu samo jevejska naselja, već i zakoni koji se predlažu . Dipliomate SAD su bile nešto uzdržanije, rekavši da će čekati da vide koji su to zakoni. Mat Das, predsjednik Fondacije za bliskoistočni mir, sa sjedištem u Vašingtonu, ocijenjuje da je to dio šireg napora da se "ograniči politički prostor i istisnu protivnička mišljenja".
"To stvara neprijateljsko okruženje za one koji izražavaju legitimne kritike i stavlja Izrael u jedno vrlo loše društvo", rekao je on.
Zvaničnici u Evropi već razmatraju korake koje bi mogli preduzeti ako Izrael nastavlja da širi naselja na okupiranoj palestinskoj zemlji. Takođe se ostvaruju planovi o označavanju izraelskih proizvoda iz jevrejskih naselja na Zapadnoj obali. Ranije je pokretač za takve korake bilo širenje naselja koje EU smatra nelegalnim, a sada na njih utiču i izraelski planovi o zakonima.