BRISEL - Predstavnici najjačih političkih stranaka i blokova koji će ući u novi saziv Evropskog parlamenta (EP), u skladu s rezultatima izbora održanih od 22. do 25. maja, danas su u Briselu počeli brifinge i konsultacije o novom predsjedniku i sazivu Evropske komisije (EK).
Kako nam je potvrđeno od diplomatskih izvora iz Brisela, dva najozbiljnija kandidata za novog predsjednika EK su Žan Klod Junker, bivši premijer Luksemburga, ispred Evropske narodne stranke (EPP), odnosno Martin Šulc, aktuelni predsjednik EP, u ime evropskih socijaldemokrata, s obzirom na to da su ove grupacije osvojile i najviše mandata u novom sazivu EP - 212, odnosno 186. Kao mogući izbor spominje se i Gi Verhofštat, bivši premijer Belgije i kandidat evropskih liberala.
Ipak, nije nemoguće da ključne države EU i najveći politički blokovi naprave kompromis i utvrde zajedničkog kandidata, kao koalicijski odgovor na narastajuću popularnost desnice i ulazak ultranacionalista u EP.
"Već neko vrijeme vode se razgovori po tom pitanju, a ovdje glavnu riječ imaju Njemačka, Francuska i Engleska. To bi bio snažan i ozbiljan kandidat, vrlo moguće žena", potvrdio je neimenovani diplomatski izvor iz Brisela.
Sam izbor predsjednika EK je specifičan po tome što ga bira Evropsko vijeće (EV), odnosno šefovi država i vlada, no njegov izbor, u skladu s Lisabonskim ugovorom, također uslovljavaju i rezultati izbora za EP, koji su ipak protekli i znaku nadmoćne pobjede narodnjaka i socijaldemokrata. S tim u vezi konsultacije je danaszapočeo i Herman van Rompej, predsjednik EV, što nam je potvrdio i Igor Davidović, ambasador pri bh. misiji u Briselu.
"Van Rompej priređuje radnu večeru za veći broj šefova država i vlada, čime formalno počinju konsultacije za novi saziv Evropske komisije, čije se konstituisanje očekuje tokom oktobra", rekao je Davidović.
Sam proces konstituiranja nove EK i izbor predsjednika imaju izniman značaj i za BiH u konstelaciji novih političkih odnosa te prevashodno zbog činjenice da je ovogodišnje izbore za EP obilježio veliki uspjeh stranaka ekstremne desnice, koje se protive daljem proširenju EU. Ipak, ukoliko narodnjaci i socijaldemokrati postignu dogovor, sami ili uz pomoć liberala, ekstremno desne stranke neće imati snagu odlučivanja u novom sazivu EP i EK.
Iako postoji uvriježeno mišljenje da bi izbor njemačkog socijaldemokrate Martina Šulca za novog predsjednika EK bio najbolja opcija za BiH, činjenica je da evropski narodnjaci u posljednje vrijeme pokazuju pojačan interes za BiH te imaju sve bolju saradnju sa zvaničnicima narodnjačkih stranaka iz naše zemlje, među kojima su SDA, SDS, oba HDZ-a i PDP.