VAŠINGTON - Administracija Sjedinjenih Američkih Država dodala je kineskog proizvođača električnih automobila BYD, tehnološke gigante Alibabu i Bajdu (Baidu), kao i nekoliko drugih velikih kompanija, na listu firmi za koje tvrdi da imaju veze sa kineskom vojskom.
Odluku je objavilo američko Ministarstvo odbrane, koje redovno sastavlja spisak kompanija za koje smatra da direktno ili indirektno učestvuju u kineskim vojnim i civilnim programima. Iako se kompanije na toj listi ne suočavaju automatski sa sankcijama, upozoravaju se američke organizacije i investitori na moguće rizike poslovanja sa njima, prenosi BBC.
Potez Vašingtona mogao bi dodatno da zaoštri ionako napete odnose između SAD i Kine, koji su posljednjih godina obilježeni trgovinskim sporovima, tehnološkim ograničenjima i međusobnim optužbama za ugrožavanje nacionalne bezbjednosti.
Na udaru najveće kineske kompanije
Na takozvanoj listi „Section 1260H“ sada se nalazi više od 80 kompanija koje američke vlasti označavaju kao „kineske vojne kompanije“.
Među novododatim imenima posebno se izdvajaju Alibaba, BYD i Bajdu, koje Pentagon optužuje da kroz programe saradnje države i privrede doprinose kineskim odbrambenim kapacitetima.
Na listi su se našli i proizvođač električnih automobila Nio, kao i kineski proizvođač putničkih aviona Comac.
Od ranije se na spisku nalaze tehnološki giganti Tencent i Huawei, proizvođač dronova DJI, kao i najveći svjetski proizvođač baterija CATL.
Kina odbacuje optužbe
Kineska ambasada u Vašingtonu reagovala je oštro, ocijenivši američki potez kao diskriminatorski.
U saopštenju je navedeno da kineske kompanije koje posluju u inostranstvu striktno poštuju lokalne zakone i propise.
Sličan stav zauzele su i pojedine kompanije koje su se našle na novoj listi.
Možda još zanima:
Portparol Alibabe poručio je da kompanija nije povezana sa kineskom vojskom niti učestvuje u strategiji vojne i civilne integracije.
”Nema nikakvog osnova da se naša kompanija nalazi na ovoj listi. Iskoristićemo sva raspoloživa pravna sredstva protiv pokušaja pogrešnog predstavljanja našeg poslovanja”, saopštili su iz Alibabe.
Iz Bajdua su takođe odbacili optužbe.
”Ne postoji vjerodostojno opravdanje za naše uvrštavanje na ovu listu i iskoristićemo sve dostupne mogućnosti kako bismo postigli da budemo uklonjeni sa nje”, naveli su iz kompanije.
BYD prestigao Teslu
Američki potez posebno je zanimljiv zbog BYD-a, koji je ove godine prestigao Teslu i postao najveći svjetski proizvođač električnih vozila.
Iako BYD trenutno ne izvozi automobile na američko tržište, kompanija predstavlja jednog od najjačih konkurenata zapadnim proizvođačima automobila i simbol brzog tehnološkog uspona Kine.
Pojedini analitičari smatraju da će Peking ovaj potez posmatrati kao novi oblik ekonomskog obuzdavanja kineskih kompanija.
Prema ocjeni stručnjaka sa Tehnološkog univerziteta Nanjang u Singapuru, kineske vlasti mogle bi odgovoriti recipročnim mjerama, uključujući uvrštavanje američkih kompanija na sopstvene liste ili uvođenje novih ograničenja.
Nastavak tehnološkog rata
Najnovija odluka Pentagona dio je šire strategije Vašingtona usmjerene na ograničavanje kineskog uticaja u ključnim tehnološkim sektorima, uključujući vještačku inteligenciju, telekomunikacije, proizvodnju baterija i električna vozila.
SAD su još 2019. godine zabranile američkim kompanijama poslovanje sa Huaweijem zbog navodnih bezbjednosnih rizika, što je bio jedan od prvih velikih poteza u tehnološkom sukobu dvije najveće svjetske ekonomije.
Huawei je tada odbacio optužbe i poručio da posluje nezavisno od kineske vlade, što je stav koji sada dijele i druge kineske kompanije koje su se našle na novoj američkoj listi.