HONGKONG - Spor oko lanca nenaseljenih ostrva u Istočnom kineskom moru potencijalno predstavlja uzrok sukoba između Kine i Japana, navodi CNN.
Obje strane nepopustljivo ističu da polažu viševijekovno pravo na ostrva, koja su od 1972. godine - kada su Sjedinjene Američke Države Japanu vratile suverenitet nad Okinavom - pod upravom Tokija, a svojom teritorijom ih smatra i Tajvan.
Dok pažnju svjetske javnosti i dalje privlači nedavni sukob snaga Indije i Kine na granici između dvije zemlje u zapadnom dijelu Himalaja, ima i onih koji smatraju da je japansko-kineski konflikt oko teritorijalno malih ostrva - koja Japanci nazivaju Senkaku, a Kinezi Diaoju - pitanje vremena.
Usljed toga, bila bi moguća i vojna konfrontacija između Kine i SAD, koje su, prema vojnom sporazumu sa Japanom, dužne da tu zemlju brane u slučaju napada na njenu teritoriju.
Strahovanja od moguće konfrontacije porasla su pošto je japanska obalska straža objavila da su, do petka, u vodama nedaleko od ostrva kineski brodovi uočavani 67 dana uzastopno.
Američki Savjet za međunarodne odnose (CFR) ističe da je Japan uspostavio nove vojne baze nedaleko od ostrva, a u toku je i jačanje japanskih snaga u tom području, kao i vojne vježbe, navodi CNN.
Ostrva su potencijalno nalazište nafte i prirodnog gasa, nalaze se u blizini važnih brodskih ruta i okružena su vodama bogatim ribom, navode takođe analitičari CFR.
Po mišljenju stručnjaka Azijske inicijative za transparentnost u pomorstvu, okidač za vojni sukob između može, na primjer, biti pristajanje nekog onesposobljenog broda na ostrva.
Ukoliko posade kineskih ribarskih brodova, kineska obalska straža ili pripadnici vojnih snaga dođu na ostrva, tada bi, bez sumnje, japanska obalska straža nastojala da ih udalji odatle, ali bi, budući da Kina Japanu ne priznaje pravo nad tim ostrvima, Peking to potencijalno smatrao eskalacijom, što bi za rezultat moglo imati značajan vojni odgovor Kine, ističe ta organizacija.
U situaciji kada Kina učestalo pokazuje svoju vojnu moć u indopacifičkom regionu, samo je pitanje kada i na koji način bi Peking mogao da poželi da se suprotstavi Tokiju kada je riječ o ovim ostrvima, izjavio je za CNN singapurski analitičar Vilijam Čung, dodajući da taj problem zadaje brigu kreatorima politike u Japanu, ali i u SAD.