VARŠAVA, PRAG Pregovore o bazama američkog antiraketnog štita u srednjoj Evropi prate bojazni da će s raketama u Poljskoj i radarom u Češkoj Pentagon instalirati i savremeni tajanstveni špijunski sistem ESALON, prenose poljski mediji.
Taj sistem služi za praćenje telefonskih razgovora i elektronske komunikacije.
`Ako se Poljaci i Česi otvore za američke radare, to je kao da su im predali svoju nezavisnost`, kazao je za poljske medije Džim Atkinson, američki ekspert za obezbjeđenje elektronske i telefonske komunikacije.
U češkoj javnosti sve češće se postavljaju brojna pitanja o tehničkim aspektima budućeg američkog radara, u vojnom poligonu Brdi jugozapadno od Praga, na koja češka vlada za sada ne odgovara, osim što povremeno uvjerava da taj radar ne ugrožava bezbjednost.
To je navelo i grupu uglednih čeških umjetnika i javnih ličnosti da pošalju otvoreno pismo u kojem od predsjednika Vaclava Klausa i Senata češkog parlamenta traže da bude organizovan referendum o postavljanju radara.
Jedna od potpisnica, glumica Tanja Fišerova, izjavila je da se ne protivi postavljanju radara, ali samo pod uslovom da dobije zadovoljavajuće odgovore na sva pitanja.
Režiser i glumac Jan Kačer upozorio je da, prema njegovom mišljenju, ljudi koji vode pregovore i odlučuju o postavljanju radara ne ulivaju povjerenje.
Kao primjer je naveo ministarku odbrane Vlastu Parkanovu koja se `proslavila` kada je američkom predsjedniku Džordžu Bušu prilikom posjete Pragu početkom juna poklonila prepjevan stari komunistički agitatorski hit. Ministarka je lično otpjevala pjesmicu koja zapravo predstavlja hvalospjev američkom radaru.
Mještani sela i zaseoka oko poligona Brdi ranije su na lokalno organizovanom referendumu skoro jednoglasno odbili postavljanje američkog radara.
Ta odluka, međutim, za česki parlament nije obavezujuća. Mještani optužuju Vladu da ih je prevarila, jer je obećala da će radar biti postavljen najbliže pet kilometara od prvog naselja, da bi na kraju odabrali kotu dva kilometra od jednog od sela.