Gotovo četvrtina anketiranih evropskih pilota putničkih aviona obično nastavlja da leti i kada smatra da je previše umorna za rad, dok je tri četvrtine doživjelo najmanje jednu epizodu mikrosna u pilotskoj kabini tokom četiri sedmice prije istraživanja.
Nalazi su zasnovani na anketi Evropskog udruženja pilota, poznatog kao ECA, koja je obuhvatila gotovo 7.200 kapetana i kopilota, navodi Guardian.
Ispitanici su prijavljivali nedovoljno odmora, pritiske da produže radno vrijeme i strah od posljedica ukoliko saopšte da zbog umora nisu sposobni za let.
Rezultati predstavljaju iskustva anketiranih pilota, a ne direktno mjerenje bezbjednosti letova.
Koliko pilota nastavlja da leti uprkos umoru?
Gotovo četvrtina ispitanika, odnosno 24 odsto, navela je da obično nastavlja da leti umjesto da prijavi nesposobnost za rad zbog umora. Još 16,8 odsto izjavilo je da u takvim situacijama radije prijavljuje bolovanje.
Samo svaki treći pilot rekao je da obično prijavi da nije sposoban za dužnost kada je premoren.
Polovina anketiranih priznala je da je u tri mjeseca prije istraživanja upravljala avionom iako je trebalo da prijavi da je previše umorna za let.
Umor u vazduhoplovstvu može biti posljedica dugog radnog vremena, nedovoljnog odmora, neredovnog rasporeda i prelaska vremenskih zona, koji remete prirodni ciklus spavanja.
Može oslabiti rasuđivanje, usporiti reakcije, smanjiti budnost i otežati odgovore na nepredviđene situacije.
Šta su piloti prijavili o mikrosnu?
Anketa, sprovedena u avgustu, pokazala je da je tri četvrtine ispitanika tokom prethodne četiri sedmice doživjelo najmanje jednu epizodu mikrosna dok su upravljali avionom.
Mikrosan je kratka, nevoljna epizoda sna.
Najviše takvih iskustava prijavili su piloti zaposleni u avio-kompanijama sa sjedištem u Irskoj i na Malti.
Više od trećine ispitanika navelo je da nema dovoljno odmora kako bi spriječilo postepeno nagomilavanje umora.
Zašto se plaše da prijave premorenost?
Gotovo polovina anketiranih strahuje od negativnih posljedica po odnos sa upravom ako prijavi da zbog umora nije sposobna za rad.
Istovremeno, samo 11,9 odsto ima povjerenja u sistem svoje avio-kompanije za prijavljivanje umora.
Piloti kompanija sa sjedištem u Irskoj i na Malti bili su među onima koji se najčešće plaše negativnih reakcija rukovodstva i najmanje vjeruju sistemima prijavljivanja.
Evropska pravila o bezbjednosti vazdušnog saobraćaja obavezuju avio-kompanije da uspostave sisteme za prepoznavanje, praćenje i upravljanje umorom posade.
U kojim zemljama piloti češće lete umorni?
Udio ispitanika koji obično nastavljaju da lete uprkos umoru bio je veći među zaposlenima u kompanijama sa sjedištem u Španiji, Irskoj i Francuskoj.
Takav odgovor dalo je dvoje od petoro pilota kompanija sa sjedištem u Španiji i približno trećina zaposlenih u irskim i francuskim kompanijama.
Poređenja radi, među pilotima avio-kompanija sa sjedištem u Ujedinjenom Kraljevstvu takav odgovor dao je svaki deseti ispitanik.
Podaci se odnose na sjedište poslodavca, a ne nužno na državljanstvo pilota.
Samo 15,6 odsto pilota niskotarifnih prevoznika smatra da njihova kompanija dobro upravlja rizicima od umora.
Kod ACMI, odnosno "wet-lease" operatera, taj udio iznosi 18,6 odsto. Riječ je o kompanijama koje drugim prevoznicima obezbjeđuju avion, posadu, održavanje i osiguranje.
Šta stručnjaci zaključuju iz rezultata?
Ijan Holder, direktor konsultantske kuće za vazduhoplovnu bezbjednost Baines Simmons, rekao je da nalazi pokazuju trajne razlike u načinu na koji avio-kompanije i nacionalne vlasti upravljaju umorom.
"Ova anketa pokazuje kako evropski piloti u praksi doživljavaju upravljanje rizicima od umora", naveo je.
Naglasio je da rezultati predstavljaju neposredna iskustva pilota, a ne direktnu procjenu bezbjednosnih ishoda. Ipak, sličnost nalaza tokom tri godine ukazuje na probleme kojima treba posvetiti pažnju.
Kao primjere da je moguće izgraditi bolje okruženje za prijavljivanje umora izdvojio je Finsku i Nizozemsku.