PARIZ - Norveška je zvanično ušla pod zaštitu francuskog nuklearnog kišobrana, što predstavlja jednu od najvećih promjena u njenoj bezbjednosnoj politici u posljednjih nekoliko decenija. Sporazum su u Parizu potpisali norveški premijer Jonas Gar Store i francuski predsjednik Emanuel Makron, a cilj je jačanje evropske odbrane u trenutku rastuće neizvjesnosti oko buduće američke podrške Evropi.
Time Oslo dodatno učvršćuje saradnju sa evropskim saveznicima i djelimično se udaljava od tradicionalne politike oslanjanja prvenstveno na SAD i NATO.
Prema sporazumu, Norveška će učestvovati u francuskoj inicijativi nuklearnog odvraćanja, što praktično znači da bi u slučaju ozbiljne prijetnje mogla računati na zaštitu francuskog nuklearnog arsenala. Premijer Store izjavio je da je odluka donesena zbog "ozbiljne bezbjednosne krize", navodeći rusko vojno jačanje, modernizaciju nuklearnih kapaciteta i rat u Ukrajini kao ključne razloge za novu strategiju.
Ipak, norveške vlasti pokušale su umiriti javnost porukom da nuklearno oružje neće biti raspoređeno na teritoriji Norveške tokom mira, navodi "AsiaToday". Ta zemlja, koja ima oko 5.6 miliona stanovnika, zauzima izuzetno važan geostrateški položaj na krajnjem sjeveru Evrope i dijeli granicu sa Rusijom u arktičkom području.
Francuska je još u martu najavila plan proširenja svog nuklearnog kišobrana na evropske saveznike, a Norveška je sada treća država koja se priključila toj inicijativi nakon Poljske i Litvanije. Sve tri zemlje nalaze se u neposrednoj blizini Rusije i posljednjih godina pojačavaju vojnu saradnju sa zapadnim saveznicima.
Prema podacima Federacije američkih naučnika (FAS), Rusija i SAD i dalje posjeduju najveće nuklearne arsenale na svijetu sa više od 5.000 bojevih glava, dok Francuska raspolaže sa oko 290 nuklearnih projektila.
Analitičari ocjenjuju da potez Norveške pokazuje kako evropske države sve ozbiljnije razmatraju stvaranje snažnijeg zajedničkog sistema odbrane, nezavisnijeg od Vašingtona.