Nema sumnje da su reakcije na njegovu arhitekturu veoma oscilirajuće, neki je prihvataju kao nešto što pomjera granice, neki smatraju da su njegove mase i forme usiljene, ali ono što je neosporna činjenica jeste da je čovjek koji ovog vikenda slavi 87. rođendan u proteklih nekoliko decenija jedno od najzvučnijih, ako ne i najčešće pominjano ime u sferi arhitekture.
Frenk Geri je rođen u Torontu 28. februara u porodici poljskih Jevreja, da bi studije arhitekture zavšio u Kaliforniji, a kasnije i urbanizam na Harvardu.
Njegovi veći projekti kreću tek nakon 50. godine, što se žargonski tretira kao papirnata arhitektura, odnosno kada arhitekta dugi niz godina radi eksperimentalno, da bi tek u poznijoj dobi došao u priliku da realizuje svoje projekte.
Recimo, svoj najkapitalniji projekat muzej u Bilbaou realizovao je u 62. godini i to ga je lansiralo u centar svjetske javnosti, praveći od njega arhitektu zvijezdu, što je sada postalo globalni trend, jer uz nekih dvadesetak imena se veže takav status, često formirajući sliku u javnosti koja se u dobroj mjeri razlikuje od onoga što je činjenično stanje, jer se radi o spartanskom odricanju i neprekidnom istraživanju.
Upravo taj muzej u Bilbaou je jedna od prvih građevina koja ima status ikone koja biva toliko autentična da često postaje bitnija i od samog mjesta gdje je izgrađena.
Danas takav vid poimanja prostora često biva i zloupotrijebljen, za šta su možda i najrelevantniji primjer gradovi poput Dubaija, Astane i sličnih tvorevina.
Ono što karakteriše sve njegove građevine je sirova konstrukcija i forme koje su do tada neviđene u praktičnoj izvedbi.
Takozvani dekonstruktivizam kojim se služi daje objektima forme skulpture doveo je do toga da ima prepoznatljiv rukopis koji je i široj javnosti prepoznatljiv, uostalom radi se o vrsnom poznavaocu vajarstva koji nerijetko primjenjuje te oblike u arhitekturi.
Anagažovanje Frenka Gerija postalo je stvar prestiža i garancija da će grad u kome je izgrađen njegov objekat vrlo brzo postati prepoznatljiv u globalnim okvirima.
Što se tiče materijalizacije i oblika, ono što je konstanta u njegovom radu su zaobljene forme i titan kao materijal.
Osim finansijske strane koja prati njegove projekte i koja je uvijek na visokom nivou, Geri je dobitnik "Prickera" 1989. godine, što predstavlja krunu karijere i san svakog arhitekte.
Bez ikakve dileme riječ je o stvaraocu koji je pomjerio granice projektovanja i mnogi arhitekti su se izgubili u pokušaju da ga kopiraju i postali samo blijedi i jeftini ponavljači.
Iako će vrijeme dati pravi sud kao i u svim oblastima, ono što je neosporno jeste da je riječ o vrhunskom arhitekti i jednom od najvećih majstora u ovoj oblasti.
*Vaša pitanja šaljite na e-mail: [email protected]
Dragan Čampara, dipl. inž. arh.
Projektant - Studio PROSTOR
