BERLIN - Statističari Evropske unije su i prije izbijanja tekuće dužničke krize redovno utvrđivali da među zemljama EU postoje velike razlike u kupovnoj moći građana, što znači da podjela na bogati sjever i siromašni jug u 27-članom bloku država nije novijeg datuma.
Već decenijama važi pravilo da na sjeveru žive bogatiji, na jugu siromašniji, konstatuje njemački radio Dojče vele, uz opasku da se nakon ulaska bivših komunističkih država u Evropsku uniju pojavila i osjetna razlika između zapada i istoka na Starom kontinentu.
Najveću kupovnu moć imaju stanovnici Luksemburga - 271 odsto u odnosu na prosjek EU, Italija i Španjolska bilježe 100 odsto i tako zauzimaju mjesta na sredini tabele. Najsiromašnije su Rumunija i Bugarska sa 46 odnosno 44 odsto, a Njemačka je sa 118 odsto nalazi među zemljama čiji građani imaju najveću kupovnu moć u Evropskoj uniji.
Podjela na siromašne i bogate nije se promijenila ni u ovoj krizi, navodi Dojče vele i podsjeća da su finansijsku pomoć do sada zatražile države sa juga, poput Grčke i Portugalije i da je kupovna moć njihovih građana 90 odnosno 80 odsto od prosjeka.
Međutim, kupovna moć stanovnika Irske, članice EU sa sjevera koja je takođe dobila milijarde kredita za pomoć pri izlasku iz krize, iznosi 128 procenata. To je više nego kod građana Njemačke, zemlje koja trenutno snosi najveći rizik kod spasavanja evra, navodi Dojče vele i naglašava da tu, dakle, više ne važi pravilo o razlikama između sjevera i juga.
Prezaduženost očigledno nema veze sa bogatstvom i siromaštvom, veh je posljedica finansijske i budžetske politike pojedinih država.
Stvarna podjela unutar Unije postoji između država koje žele da pojedinačni dugovi postanu zajednički i onih koje to odbijaju, smatra bivši belgijski premijer Gaj Verhofšat.
Njemačka, Finska i Holandija su tri posljednje članice evro-zone koje se protive izdavanju zajedničkih državnih obveznica.
Za Verhofšata, koji u Evropskom parlamentu vodi poslanički klub liberala, zajedničke državne obveznice su upravo sudbinsko pitanjena kome se lomi budućnost Evropske unije kao takve.
"Svako ko je malo bolje analizirao događaje dolazi do zaključka da evro može da preživi i da kriza može biti prevladana samo ako se stvori stvarna poreska, ekonomske i politička unija. U to su uključene i zajedničke obveznice", kaže Verhofšat koji se zalaže za zajedničke državne obveznice
Ekonomski istoričar Albreht Rištl smatra da je pogrešno uvjerenje da severnoevropske države znaju bolje da raspolažu novcem nego zemlje na jugu.
U internet-izdanju njemačkog nedjeljnika ''Špigel", Rištl ističe da je, istorijski posmatrano, Njemačka "kraljica dugova" i podsjeća da je u prošlom vijeku upravo Njemačka doživjela dva nezapamćena državna bankrota.
Drugi istoričari, pak, uzrok različitih poreskih i finansijskih politika vide u činjenici da su države sa sjevera još u srednjem vijeku bile članice trgovinskih saveza i na taj način postavile kamen temeljac za svoje "trgovačke vrline". Nasuprot tome, piše Dojče vele, jug je vjekovima bio u sklopu Otomanskog carstva što je, prema mišljenju istoričara, bio razlog za nastanak nemarnog odnosa prema poslu.
Te razlike u ekonomskoj snazi unutar Evropske unije navele su bivšeg predsjednika Saveza njemačke industrije Hans-Olafa Henkela da predloži uvođenje tzv. "sjevernog evra" za ekonomski jake države sjeverno od Alpa i "južnog evra" za ostale članice evro-zone.
"Svim ekonomistima, i ne samo njima, mora da bude jasno da je evro za sjeverne države preslab, a za južne prejak. To je po mom mišljenju nerazuman program za podsticaj njemačkog izvoza. Ako mi imamo relativno jednostavan izvoz zbog slabog evra, račun na kraju moraju da plate poreski obveznici i njihova djeca na jugu Evropske unije. To je ludilo", rekao je Henkel na predavanju pred pristalicama stranke "Slobodni birači" (liberali FDP) u Bavarskoj.
Bogate članice Evropske unije već decenijama uplaćuju milijarde u fondove za pomoć u razvoju siromašnijih država. Izjednačavanje privredne moći članica jedan je od osnovnih zadataka EU, a do sada se to načelo solidarnosti nije dovodilo u pitanje, mada su se oni koji plaćaju i oni koji primaju pomoć uvijek iznova prepirali kod pregovora o budžetu, primeđuje Dojče vele i podsjeća da, na primjer Grčka već godinama prima pomoć iz evropskih fondova.
Mario Monti, italijanski premijer, ove nedjelje dao je intervju nedjeljniku "Špigel" u kojem izražava žaljenje zbog ponovnog pojavljivanja predrasuda između sjevera i juga.
"To je veoma uznemiravajuće i to moramo odlučno da suzbijemo", rekao je Monti i dodao da je siguran da većina Nijemaca instinktivno simpatiše Italijane, kao što se Italijani dive Nijemcima zbog njihovih brojnih kvaliteta.