ZAGREB - Upoređivanje prosječnih cijena i plata u Hrvatskoj je standardna praksa, a s aktuealnim poskupljenjima još je i intenzivnija, no usporedbe u produktivnosti rada rijetkost su kada se mjerimo s drugima u EU.
Analitičari Hrvatskog zavoda za zapošljavanje (HZZ), polazeći od osnovne teze u ekonomskoj teoriji da su plate u tržišnoj privredi određene produktivnošću rada, upoređivali su bruto plate po satu i BDP po satu u prošloj godini. Najveći iznos BDP-a po satu imale su Irska i Luksemburg, 119 i 105,5 evra, s tim da je taj visoki nivo rezultat činjenice da mnoge multinacionalne kompanije i financsijske institucije tamo imaju sjedišta, ali posluju i u drugim zemljama, zbog čega su isključene iz HZZ-ove analize.
Čvrsta povezanost
No, u ostalim zemljama EU utvrđena je čvrsta povezanost u odnosu BDP-a i plata, s koeficijentom od 0,983. Bugarska je zemlja s najnižim vrijednostima produktivnosti i plata – po satu BDP joj je na nivou od 14,9 evra, a bruto satnica 8,2 evra. Nešto više vrijednosti postiže Rumunija, sa satnicama od 9,5 i BDP-om od 18,3 evra po satu. Brojke u Hrvatskoj bolje su nego u Mađarskoj, dok su u Poljskoj i Grčkoj uz ostvarenu jednaku ili nešto manju vrijednost BDP-a, plate ipak u prosjeku nešto veće.
U Hrvatskoj, naime, po satu bruto cijena rada iznosila je 12,1 evro, a ostvarena dodana vrijednost 21 evro. Neznatno manji BDP ostvaruju u Mađarskoj (20,9 euvra po satu), ali su im plate manje nego u Hrvatskoj (10,7 evra sat). U Grčkoj je BDP po satu identične vrijednosti kao u Hrvatskoj, a plata po satu iznosila je 14,5 evra, dok je u Poljskoj uz BDP od 19,1 evro po satu plata neznatno viša od hrvatskih 12,5 evra.
Najveće vrijednosti i plata i produktivnosti ostvaruje Danska, u kojoj je lanjska bruto satnica iznosila 46,8 evra, a stvorena vrijednost BDP-a po satu 86,7 evra. U susjednoj Sloveniji je BDP po satu lani iznosio 33,8 evra, a satnica 23,1 evro. Slovenija je inače od svih bivših socijalističkih zemalja ostvaruje najbolji rezultat po pitanju produktivnosti i plata.
Brojke iz HZZ-ove analize pokazuju da su satnice u članicama s većom produktivnošću u industrijskoj proizvodnji veće, no uočavaju i velike razlike između starih i novih članica. U prosjeku su plate po satu rada u postkomunističkim zemljama nešto iznad 13 evra, dok su one u starim članicama 35,5 evra. Dijelom je to povezano s investicijskim zaostajanjem, a vidljivo je i da veći udio stručnjaka i tehničara u ukupnom broju zaposlenih značajnije podiže produktivnost i plate, prenosi Poslovni.hr.