Kompanije u evrozoni suočavaju se sa sve većim poteškoćama u povećanju cijena svojih proizvoda, jer su potrošači, opterećeni rastom troškova goriva, postali znatno osjetljiviji na poskupljenja, pokazuje istraživanje Evropske centralne banke (ECB).
Dodatni pritisak predstavlja sve jača konkurencija kineskih proizvođača, koji nude inovativne proizvode po nižim cijenama.
Anketa, sprovedena među 76 velikih kompanija iz nefinansijskog sektora, potvrdila je ocjenu ECB-a da se rast cijena energenata za sada nije značajnije prenio na ukupnu inflaciju, zarade i dugoročna inflaciona očekivanja. Zbog toga je centralna banka zadržala kamatne stope nepromijenjenim, ali je ostavila mogućnost njihovog povećanja u septembru, prenosi Reuters.
Kompanije su u periodu do juna povećavale cijene manje nego što su očekivale, a sličan trend predviđaju i za tekući kvartal. Oko 40 odsto ispitanih navelo je da su cijene u njihovim sektorima porasle, posebno kod međuproizvoda i transporta, dok su cijene petrohemijskih proizvoda skočile između 20 i 30 odsto.
Potrošači sve pažljivije troše novac
Međutim, firme koje posluju direktno sa potrošačima navode da gotovo nisu uspjele da prenesu veće troškove na kupce, jer domaćinstva pažljivo kontrolišu potrošnju. Zbog jeftinijeg uvoza iz Azije, cijene pojedinih elektronskih proizvoda čak su pale, pa oko 40 odsto kompanija bilježi smanjenje profitnih marži.
Prema navodima ECB-a, trgovci prehrambenim proizvodima primjećuju da veći izdaci za gorivo ostavljaju potrošačima manje novca za ostalu kupovinu, zbog čega se sve češće odlučuju za robne marke trgovačkih lanaca umjesto poznatih brendova.
Istovremeno, razvoj vještačke inteligencije podstiče nova ulaganja, ali evropske proizvodne kompanije sve više investiraju u Aziju i istočnu Evropu, umjesto u zemlje evrozone, zbog zabrinutosti za konkurentnost.
Slabije prognoze privrednog rasta
Prema anketi ECB-a, očekivanja u vezi s inflacijom u evrozoni ostala su uglavnom nepromijenjena tokom prethodna tri mjeseca, a rast cijena trebalo bi da naredne godine počne brže da usporava i da se tokom 2028. vrati na ciljanih dva odsto, prenosi Biznis.rs.
Inflacija se već mjesecima kreće oko tri odsto, prije svega zbog visokih cijena energenata, ali većina ekonomista smatra da je rast cijena blizu vrhunca i da će se postepeno približavati cilju centralne banke.
Anketa pokazuje da se za ovu godinu i dalje očekuje prosječna inflacija od 2,7 odsto, dok je procjena za 2027. blago povećana sa 2,1 na 2,2 odsto, prije nego što u 2028. dostigne dva odsto.
Istraživanje je pokazalo i slabije izglede za privredni rast evrozone. Prognoza rasta za ovu godinu smanjena je sa 1,0 na 0,6 odsto, dok je procjena za narednu godinu korigovana sa 1,3 na 1,2 odsto, što potvrđuje da se ekonomija i dalje oporavlja sporije nego što se ranije očekivalo, prenosi Bankar.