BEOGRAD - U Beogradu je promovisano kapitalno izdanje "Nevesinjska puška – pucanj koji odjekuje vijekovima", povodom 150 godina od Nevesinjske puške, odnosno Hercegovačkog ustanka, za koji je rečeno da je bio podsticaj za jačanje srpske nacionalne svijesti i dalji razvoj srpskog nacionalnog pitanja.
Ministar kulture Srbije Nikola Selaković rekao je da je Hercegovački ustanak iz jula 1875. godine protiv turske vlasti otvorio istočno pitanje i da je, iako je doživio poraz nakon dvije godine, postao važan podstrek za jačanje nacionalne svijesti i emancipacije srpskog naroda u BiH, ali i u Srbiji i Crnoj Gori.
Selaković je ukazao na značaj Hercegovačkog ustanka za noviju istoriju srpskog naroda, kao i za razumijevanje istorije Balkana i Jugoistočne Evrope.
On je na promociji u Domu Vojske istakao potrebu za njegovanjem kulture sjećanja na oslobodilačke ratove i slobodarske tekovine srpskog naroda.
Podsjetio je da je prošle godine na sastanku najviših predstavnika Srbije, Republike Srpske, opštine Nevesinje i Udruženja Nevesinjaca u Beogradu dogovoreno da se formira zajednički Organizacioni odbor za zajedničko obilježavanje 150 godina od ustanka Srba u Hercegovini – Nevesinjske puške.
Predsjednik opštine Nevesinje Milenko Avdalović napomenuo je da će centralna manifestacija povodom 150 godina od Nevesinjske puške biti održana 6. jula na Trgu slobode u Nevesinju.
Prema njegovim riječima, Svetu arhijerejsku liturgiju služiće NJegova svetost patrijarh srpski Porfirije, a prisustvovaće visoke zvanice iz Republike Srpske i Srbije.
Avdalović je naveo da se ranije Hercegovački ustanak obilježavao skromno, da 100 godina od ustanka nije ni obilježeno, a da se danas, zahvljajući vladama Srbije i Srpske, planira niz događaja "koji će okupiti najbolje što srpski narod trenutno ima".
Ova knjiga je, kako je rekao, prethodno promovisana u Podgorici, sutra će to biti u Novom Sadu, a 28. maja uveče u Nevesinju gdje će u Domu kulture "Nebojša Glogovac" 5. jula premijerno biti prikazan i dokumentarni igrani film o ustanku.
Avdalović je rekao da je film trenutno u montaži, a već je ocijenjen kao vrlo uspješan i u njemu učestvuju najpoznatiji srpski glumci.
On je zahvalio Selakoviću za organizaciju ovog događaja, kao i Vladi Srbije, predsjedniku Srbije Aleksandru Vučiću, Vladi Republike Srpske i predsjedniku Srpske Miloradu Dodiku, te dodao da će 150 godina od Nevesinjske puške biti obilježeno i u Beogradu 15. septembra u MTS dvorani.
Direktor Istorijskog instituta istoričar Aleksandar Rastović rekao je Srni uoči promocije, da je želja hercegovačkih ustanika za ujedinjenjem sa Srbijom ostvarena formiranjem Republike Srpske, odnosno Dejtonskim mirovnim sporazumom.
Kako je pojasnio, u taj sporazum su na neki način ugrađene želje srpskog naroda iz Hercegovine 1875. da ima svoju nacionalnu državu, a onda da se u doglednoj budućnosti poveže sa maticom Srbijom.
"Knjiga je posebno važna za mlade generacije da shvate koliko je srpska borba kroz vekove bila važna i da nije bila uzaludna, iako je protekla uz puno krvi, materijalnih i ljudskih žrtava, ali je ipak srpski narod sačuvan", istakao je Rastović, prenosi Srna.
Rastović je naveo da je Nevesinjska puška bila izraz htijenja srpskog naroda na prostoru BiH da se oslobodi osmanske vlasti poslije više vijekova i ujedini sa Kneževinom Srbijom, te da je predstavljala važnu fazu i podsticaj u rješavanju srpskog nacionalnog pitanja.
Naglasio je da ovaj ustanak nije ostvario ono što su ustanici na početku željeli, odnosno ujedinjenje BiH sa Srbijom, ali da se nakon balkanskih ratova i Prvog svjetskog rata srpski narod u BiH povezao sa maticom Srbijom u okviru Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca.
O ovom izdanju koje sadrži tri knjige govorio je i urednik knjige Svetko Kovač, a promocije u Beogradu i sutra u Novom Sadu organizuju Udruženje Nevesinjaca u Beogradu, koje je i izdavač knjige, te Matica srpska u Novom Sadu.