BANJALUKA - U Banjaluci je večeras otvorena izložba "Ivo Andrić i Italija - dokumenti", povodom obilježavanja 50 godina od smrti srpskog nobelovca, koju je priredio Državni arhiv Srbije u saradnji sa Arhivom Republike Srpske.
Ministar prosvjete i kulture Republike Srpske Borivoje Golubović izjavio je da je izložba rezultat dugogodišnje uspješne saradnje dva arhiva i predstavlja značajan doprinos očuvanju kulturne i istorijske baštine.
On je napomenuo da su za pripremu ove izložbe obavljena su obimna istraživanja u brojnim arhivskim i bibliotečkim ustanovama od Državnog arhiva Srbije, Arhiva Jugoslavije i Arhiva Republike Srpske, preko Biblioteke Matice srpske i Narodne biblioteke Srbije, do Muzeja istorije i umjetnosti grada Trsta, kao i Arhiva i Biblioteke Srpske pravoslavne crkvene opštine u tom italijanskom gradu, prenosi Srna.
Golubović je naveo da istraživanja i dokumenti predstavljeni na ovoj izložbi ukazuju na značajnu ulogu književnika-diplomata u jugoslovenskoj diplomatiji između dva svjetska rata.
"Među najznačajnijim su, bez sumnje, Milan Rakić, Jovan Dučić i Ivo Andrić. Milan Rakić se iz diplomatije povukao po sopstvenoj želji, Jovan Dučić ju je napustio poslije sloma Kraljevine Jugoslavije, a Andrićeva karijera je prekinuta dan uoči bombardovanja Beograda aprila mjeseca 1941. godine", rekao je Golubović na otvaranju izložbe u Kulturnom centru "Banski dvor".
On je istakao da je Ivo Andrić, briljantan književnik, koji je obavljao i funkciju pomoćnika ministra inostranih poslova ostao upamćen, između ostalog, kao pisac čija je kreativnost obogaćena brojnim boravcima u Italiji.
"Ostali su upamćeni njegovi susreti sa italijansim gradovima, kulturom i istorijskim ličnostima", rekao je Golubović.
On je naveo da je Andrić posvetio dobar dio svoje proze, iščitavanju djela Leonarda da Vinčija, Mikelanđela, Makijavelija i Petrarke, što je ostavilo dubok trag u njegovom stvaralaštvu.
Golubović je naglasio da ova izložba pruža mogućnost da se uvidi da boravci u Italiji i njegova diplomatska iskustva oblikuju jedan dio Andrićeve književne zaostavštine.
"Raduje me što danas imamo proliku da istaknemo ovo važno poglavlje Andrićevog života i rada, kao i da, kroz ovu izložbu, budemo inspirisani njegovom ličnom i profesionalnom predanošću", rekao je on.
Golubović je izrazio nadu da će ovaj projekat biti samo jedan od mnogih koji će još više osnažiti saradnju Državnog arhiva Srbije i Arhiva Republike Srpske, od kojih se očekujeu nove izložbe, knjige i sadržaje
Ministar kulture Srbije Nikola Selaković naglasio je da je Andrić podigao spomenik srpskom narodu i njegovoj kulturi kroz svoju književnost i djelo, a naročito istoriji srpskoj naroda zapadno od Drine.
"Koliko je taj spomenik veliki dovoljno govori i činjenica da je u predvečerje građanskog rata u BiH među prvima porušenjn spomenik Ivi Andriću upravo u Višegradu koji je on proslavio na svim meridijanima", istakao je Selaković.
Selaković je ukazao da izložba ne govori samo o Andrićevoj književničkoj već i veoma bogatoj diplomatskoj karijeri.
"Andrić je živio u vreme kada je odlika diplomata bilo lepo pisanje i kazivanje, pa nije ni čudo da su mnogi znameniti srpski književnici potekli iz redova srpskih, tada jugoslovenskih diplomata – Milan Rakić, Jovan Dučić, Miloš Crnjanski, Rastko Petrović i među prvima Branislav Nušić", naglasio je Selaković.
On je napomenuo da je Andrić pripadao grupi besmrtnih omladinaca koji su u organizaciji "Mlada Bosna"“ krenuli da mijenjaju tok istorije sa zapadne strane Drine.
"Mesec dana nakon što je izložba otvorena u Srpskoj crkvenoj opštini u Trstu, a uz nesebičnu podršku arhiva Srbije i Srpske, sada je i u Banjaluci, pre Beograda ili bilo kojeg drugog grada u Srbiji", istakao je Selaković.
Direktor Arhiva Republike Srpske Bojan Stojnić rekao je da je izložba, povodom 50 godina od smrt novelovca Ive Andrića otvorena u okviru tradicionalne manifestacije "Dani Srbije u Republici Srpskoj".
Direktor Državnog arhiva Srbije Miroslav Perišić izjavio je da je izložba jedan od zajedničkih projekata dva arghiva, te je dodao da je prije ovog objavljeno drugo izdanje Kataloga kulture Srba u Sarajevu 1468-1941.
On je najavio i nove zajedničke projekte dva arhiva u narednih nekoliko mjeseci.