Muzika

Banjalučki pijanista Arsen Čarkić održao koncert Francu Listu u čast

Banjalučki pijanista Arsen Čarkić održao koncert Francu Listu u čast
Foto: Borislav Brezo | Banjalučki pijanista Arsen Čarkić održao koncert Francu Listu u čast

BANJALUKA - Pijanista Arsen Čarkić u ponedjeljak uveče u koncertnoj dvorani Kulturnog centra Banski dvor održao je koncert pod nazivom "Listov psaltir" povodom 210 godina od rođenja jednog od najvećih kompozitora i pijanista u istoriji - Franca Lista.

Program koncerta činila su tri krucijalna djela njegovog ogromnog stvaralačkog opusa, otvarajući resital kompozicijom kojom je List počinjao skoro svaki svoj koncert - transkripcijom Bahovog "Preludijuma" i "Fuge u a-molu za orgulje". Nakon toga na programu su se našla dva prelomna djela Listovog života i stvaralačkog opusa - "Balada u h-molu" i "Sonata u h-molu".

"Tema je Listov psaltir, to je tema na koju je on često pisao, napisao je preko 60 kompozicija sakralne muzike, upravo koristeći stihove iz Davidovih psalama i, eto, imao je i tu mističnu, duhovnu, dimenziju, koja je prije svega veličanstveno poetsko djelo. Dva djela koja čine srž programa, 'Balada' i 'Sonata u h-molu' su nastala u trenutku kada je on potpuno prelomio svoj život i krenuo jedinim novim putem. Ostavio je binu, svjetske turneje, slavu i novac i okrenuo se pedagogiji i mirnom životu. Doslovno je to bila druga faza njegovog života. Kompozicije su zapravo autobiografske slike, muzikom oslikana unutrašnja preispitivanja strahova i muka, preispitivanje života. Zaista jedna potresna psihoanalitička slika u notama", kazao je Arsen Čarkić.

Foto: Borislav Brezo
Foto: Borislav Brezo

List je bio jedna od onih muzičkih ličnosti nakon koje više ništa nije bilo isto, za vrlo kratko vrijeme se nametnuo kao vjerovatno najvirtuozniji instrumentalista nakon Paganinija, a u svojoj zreloj stvaralačkoj fazi on donosi veoma širok harmonski jezik, nove forme izraza i novi tretman strukture muzičkog djela. Svojim širokim radom otvara nove puteve za sve one koji su došli nakon njega bivajući direktna inspiracija impresionistima Ravelu i Debisiju, velikim ruskim poznim romantičarima Rahmanjinovu, Metneru, pa čak i kompozitorima muzike dvadesetog vijeka poput Bartoka, Buzonija i mnogih drugih.

"List je bio direktan nasljednik Ludviga van Betovena, i duhovno i muzički. Ostala je anegdota da je lično Betoven došao na generalnu probu filharmonije koja je spremala njegov čuveni 'Peti koncert za klavir i orkestar', a solista je bio List kao devetogodišnji dječačić. Prišao mu je i poljubio ga u čelo, a taj blagoslov je simbolično ostavio dubok pečat na Lista i sve njegove nasljednike i odjekivao kroz čitav 19. pa čak i 20. vijek, što se ogledalo u beskompromisnom odnosu prema životu i umjetnosti", rekao je Čarkić.

Foto: Borislav Brezo
Foto: Borislav Brezo

List je bio prvi u mnogo čemu - prvi je uveo resital - formu koncerta sa isključivo jednim solistom, prvi je promovisao tada skoro zaboravljenog Johana Sebastijana Baha, bio je prvi kompozitor koji je promovisao djela savremenika i novih mladih stvaralaca, uveo je nove forme poput simfonijske poeme, velike jednostavačne forme sonate i koncerta, redefinišući istovremeno muzičke forme, harmonski jezik te je podigao izvođačke mogućnosti instrumenta na dotad neslućen nivo.

Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne odražavaju stavove redakcije Nezavisnih novina.

Najčitanije