Tragovi drevne šume, skrivene ispod Sjevernog mora, počeli su da otkrivaju priču o pejzažu koji je postojao mnogo prije nego što je ovo područje prekrilo more.
Naučnici su pronašli dokaze da su šume u Dogerlandu rasle prije više od 16.000 godina, što otvara nova pitanja o razvoju ovog nekadašnjeg kopnenog prostora.
Dogerland povezivao Britaniju i Evropu
Otkriće, zasnovano na analizi drevne DNK, ukazuje na mnogo bogatije i raznovrsnije prirodno okruženje nego što se ranije pretpostavljalo.
Podaci sugerišu i da su pojedine vrste na tom području opstajale dugo nakon što su nestale iz drugih krajeva.
Dogerland je nekada povezivao Britaniju sa kontinentalnom Evropom i predstavljao prostrano kopno koje se, usljed podizanja nivoa mora, postepeno našlo pod vodom.
Ovaj prostor dugo je bio poznat prvenstveno kao područje kojim su se kretali prvi ljudi između Britanije i Evrope.
Nova istraživanja, međutim, pokazuju da je Dogerland bio i složen ekosistem sa šumama i raznovrsnim biljnim i životinjskim svijetom.
Nova studija, koju je predvodio Univerzitet u Vorviku i koja je objavljena u časopisu PNAS, koristi drevnu DNK iz sedimenta kako bi pratila kako se okruženje razvijalo tokom hiljada godina.
Za razliku od tradicionalne analize polena, ova nova metoda otkriva mnogo detaljniju sliku.
Vremenska linija šuma koju otkriva drevna DNK
Prema istraživačima sa Univerziteta u Vorviku, tragovi hrasta, brijesta i lijeske pojavljuju se u sedimentima koji datiraju od prije više od 16.000 godina.
To je nekoliko hiljada godina ranije od prethodnih procjena za sjevernu Evropu.
Tim je radio sa 252 uzorka uzeta iz 41 jezgra morskog sedimenta, što im je pružilo veliki i dobro očuvan skup podataka za istraživanje.
To im je pomoglo da prate kako se šuma mijenjala tokom vremena, od kraja posljednjeg ledenog doba, kroz postepene promjene u životnoj sredini, sve dok Dogerland konačno nije nestao pod vodom.
"Analizirajući sedaDNK iz južnog Dogerlanda u razmjeri kakva do sada nije viđena, rekonstruisali smo okruženje ovog izgubljenog kopna od kraja posljednjeg ledenog doba do dolaska Sjevernog mora", rekao je glavni autor studije profesor Robin Alabi sa Univerziteta u Vorviku.
Dodao je da su neočekivano pronašli drveće hiljadama godina ranije nego što je iko očekivao, kao i dokaze da se Sjeverno more u potpunosti formiralo kasnije nego što se ranije mislilo.
Neke vrste drveća preživjele mnogo duže
Jedan od najzanimljivijih nalaza odnosi se na Pterocarya, rod šumskog drveća za koji se vjeruje da je iz ovog regiona nestao prije oko 400.000 godina.
Međutim, prema studiji objavljenoj u časopisu PNAS, DNK ove biljke i dalje je prisutna u analiziranim uzorcima. To ukazuje da je Pterocarya na pojedinim izolovanim područjima mogla opstati znatno duže nego što se ranije pretpostavljalo.
Istraživači su pronašli i tragove roda Tilia, odnosno lipa, koji se u kontinentalnoj Britaniji pojavljuju oko 2.000 godina ranije nego što se očekivalo.
To sugeriše da su pojedini dijelovi Dogerlenda imali blaže i povoljnije lokalne uslove, čak i tokom perioda koji se uglavnom smatraju izrazito hladnim i nepovoljnim za razvoj šuma.
Takva područja, poznata kao mikrorefugijumi, mogla su predstavljati svojevrsna utočišta za biljke tokom klimatski nepovoljnih perioda.
Ona bi mogla pomoći i u objašnjenju kako su se šume relativno brzo širile nakon ledenog doba, što je u nauci poznato kao Ridov paradoks.
Šuma pogodna za rane zajednice
Kako je objasnio profesor Alabi, okruženje u Dogerlandu možda je bilo pogodno za rane mezolitske zajednice, sa šumama koje su podržavale životinje poput divljih svinja.
"Iz ljudske perspektive, ovo je najbolji dokaz da je šumovito okruženje Dogerlanda moglo da podrži rane mezolitske zajednice prije poplava i može da pomogne u objašnjenju zašto je relativno malo ranih mezolitskih dokaza preživjelo na kopnu Britanije do danas", kazao je on.
Mape zasnovane na DNK otkrivaju kako se biljni i životinjski svijet razvijao širom Dogerlanda tokom hiljada godina.
Studija takođe sugeriše da su dijelovi Dogerlanda ostali iznad vode duže nego što se mislilo.
Neka područja možda su preživjela događaje poput cunamija u Storegi prije otprilike 8.150 godina i ostala iznad vode sve do prije oko 7.000 godina.
"Iz ljudske perspektive, ovo je najbolji dokaz da je šumovito okruženje Dogerlanda moglo da podrži rane mezolitske zajednice prije poplava i može da pomogne u objašnjenju zašto je relativno malo ranih mezolitskih dokaza preživjelo na kopnu Britanije do danas", objasnio je profesor Vinsent Gafni sa Univerziteta u Bredfordu, piše N1.