SARAJEVO - Neefikasnost je glavna odlika procesa eksproprijacije zemljišta za izgradnju autoputa na koridoru 5 C, zbog čega se kasni s otkupom zemljišta, radovima na trasi, ali i trošenjem kredita.
Zaključili su ovo federalni revizori koji su uz ovu reviziju učinka analizirali i stanje u oblasti plasiranja poticaja u poljoprivrednoj proizvodnji.
Ibrahim Okanović, generalni revizor u Uredu za reviziju institucija FBiH, rekao je juče novinarima da je smisao revizije učinka da upozori na slabosti sistema, a ne da kao kod finansijske revizije prati utrošak javnih sredstava.
"Zbog sporih procedura stoje neiskorišteni krediti Svjetske banke, kamate se plaćaju i, koliko imam informacije, oko 300 miliona KM je na čekanju. Eksproprijacija je jedan od segmenata na koji se gubi jako mnogo vremena iako ima niz razloga zašto je to tako", kazao je Okanović i dodao da se po kvadratnom metru kupcu plaća od 12 do 24 KM.
Podsjetio je da je cijena kilometra autoputa koji se gradi u FBiH oko 6,6 miliona KM, a da je za eksproprijaciju do sada izdvojeno oko šest miliona KM.
"Procedure eksproprijacije nisu efikasne i Ured za reviziju je pronašao mnogo uzroka ovakvog stanja. Jedno je nekonzistentna podjela odgovornosti između federalnog i lokalnog nivoa. Iako je izgradnja autocesta, uključujući i eksproprijaciju, pitanje koje bi trebalo da se razmatra na federalnom nivou, procedure eksproprijacije se u većem dijelu provode u općinama na lokalnom nivou. Sljedeće je neusklađenost stvarnog stanja imovinskopravnih odnosa na nekretninama", objasnila je Jadranka Novak, glavni revizor za reviziju učinka.
Ni u jednoj opštini nije ispoštovan rok od 15 dana za donošenje rješenja o izuzimanju zemljišta, a pokazalo se da se vrijeme procesuiranja u opštinama kreće od jednog dana do pet mjeseci. Revizori su preporučili da se ovi poslovi rade ne federalnom nivou, te da se prate cijene na tržištu za fer isplatu vlasnika imovine, te da se poboljša razmjena informacija u cijelom procesu.
Ni izdvajanje poticaja za poljoprivredu nije efikasan proces, a revizori su zaključili da se mnogo vremena troši od donošenja odluke do isplate poljoprivrednicima, te obično prođu i sjetve i žetve dok novac stigne.
Revizori su zaključili da poljoprivrednici moraju biti adekvatno informisani, a ne da ih Ministarstvo obavještava putem veb stranice.
Zaključeno je da različiti nivoi vlasti treba da rade po harmonizovanim standardima, te da kantoni treba da pojednostave procese podnošenja zahtjeva za poticaj.