Beogradu je tokom posljednje runde pregovora u Briselu ponuđen papir sa osam uopštenih fraza u kojima se zajednici srpskih opština ne garantuju dodatna izvršna prava nego čak poimence i manji broj nadležnosti nego što to garantuju Ustav i zakoni Kosova.
“Blic” je ekskluzivno iz briselskih izvora dobio papir koji je visoka predstavnica EU Ketrin Ešton ponudila premijeru Srbije Ivici Dačiću po sistemu “uzmi ili ostavi”. Papir je do te mjere siromašan i površan da se o njegovom sadržaju nema šta pregovarati, opšti je utisak sagovornika “Blica” koji su taj prijedlog vidjeli.
Suštinski je u pitanju na površan način prepričan Ahtisarijev plan koji je ugrađen u Ustav i zakone Kosova, i Srbima se nudi da odlučuju samo o lokalnom ekonomskom razvoju, obrazovanju i zdravstvu.
Inače, Ahtisarijevim planom se omogućava opštinama da se udružuju međusobno u asocijacije, ali se tim asocijacijama ne garantuje nikakva izvršna vlast i posebnost, kao što se ni ovim papirom to ne omogućava.
Papir Ketrin Ešton “nudi” Srbima da zajednica koju njihove opštine obrazuju dobije stolicu u Konsultativnom savjetu zajednica, što je savjetodavno tijelo oformljeno u okviru kancelarije predsjednika Kosova koje nema nikakvu zakonsku težinu, a još manje izvršna ovlašćenja.
- Ideja ovog prijedloga je da se pravni detalji ostave tehničkim, pravnim timovima na razradu, a ponuđeni su samo okvirni politički principi o osnivanju ZSO - rekao je za “Blic” izvor iz Brisela.
Dokument od osam tačaka
1. Asocijacija/Zajednica srpskih opština biće uspostavljena od opština sa srpskom većinom na Kosovu i odražavaće njihov identitet.
2. Asocijacija/Zajednica će imati svoj sopstveni statut. Može biti raspuštena jedino odlukom opština koje u njoj učestvuju i u skladu sa procedurama predviđenim statutom.
3. Struktura Asocijacije/Zajednice biće uspostavljena na osnovu modaliteta koje sadrži postojeći statut Asocijacije kosovskih opština.
4. U skladu sa Evropskom poveljom o lokalnoj samoupravi i zakonima Kosova, dotične opštine mogu odlučiti da li će podijeliti nadležnosti i izvršavati ih kroz Asocijaciju/Zajednicu.
5. Asocijacija/Zajednica će izvršavati strateški opšti pregled u oblastima kao što su ekonomski razvoj, obrazovanje i zdravstvo i ostala lokalna pitanja od opšteg značaja i interesa.
6. Asocijacija/Zajednica izvršavaće ostale dodatne nadležnosti koje u budućnosti mogu biti dodijeljene opštinama od centralnih vlasti.
7. Asocijacija/Zajednica predstavljaće srpsku zajednicu pred centralnim vlastima i u tu svrhu imaće stolicu u Konsultativnom savjetu zajednica.
8. Opštinski izbori organizovaće se u sjevernim opštinama 2013. uz pomoć Organizacije za evropsku bezbednost i saradnju (OSCE) u skladu sa kosovskim zakonima i međunarodnim standardima.
Beograd će insistirati na pet ključnih nadležnosti
Srbija će u presudnoj osmoj rundi pregovora sa Prištinom insistirati na pet najvažnijih izvršnih nadležnosti za Zajednicu srpskih opština - pravosuđe, policija, prostorno planiranje, zdravstvo i prosvjeta.
Prema informacijama "Večernjih novosti", premijer Srbije Ivica Dačić i srpski ministri trebalo bi da sutra u Skupštini Srbije taj plan još jednom predoče i poslanicima.
Tako će dodatno biti učvršćena pregovaračka pozicija Beograda pred 2. april, kada će se ponovo za briselskim stolom sastati Dačić i premijer samoproglašenog Kosova Hašim Tači.
Državni vrh Srbije je na nedavnom sastanku kod predsjednika države Tomislava Nikolića jedinstveno zaključio da se od ove strategije više ne može odstupati, ali da je Srbija spremna da pregovara o konkretnim nadležnostima za Zajednicu srpskih opština.
Jedno je sigurno, piše list, da Beograd neće prihvatiti papir EU koji se već našao na stolu tokom sedme etape dijaloga, pošto u toj "ponudi" nijednom riječju nisu pomenuta izvršna ovlašćenja srpske zajednice.
Prema navodima lista, ako Brisel bude i dalje insistirao na tom "kompromisu" koji je prihvatljiv samo za Prištinu, razgovorima prijeti kolaps.
Srpska strana odbacuje prijedlog visokog predstavnika EU Ketrin Ešton da Srbi imaju isključivo ovlašćenja iz domena lokalne samouprave po Ustavu i zakonima Kosova.