BRISEL, PODGORICA - Crna Gora bi u junu 2027. mogla da potpiše pristupni ugovor s Evropskom unijom, prema planu Evropske komisije koji bi trebalo da bude predstavljen 4. novembra, zajedno sa godišnjim izvještajima o napretku država kandidata.
Put Crne Gore ka EU
- Brisel predviđa potpisivanje ugovora u junu 2027.
- Podgorica do kraja godine treba zatvoriti 12 poglavlja.
- Šest poglavlja planirano je za novembar, šest decembar.
- Nacrt pristupnog ugovora trebalo bi završiti na proljeće.
- Potpisivanje ugovora ne znači automatsko članstvo u EU.
Kako ekskluzivno saznaje hrvatski "Jutarnji list", koji je imao uvid u nacrt dokumenta, Evropska komisija pripremila je precizan vremenski okvir za završetak pristupnih pregovora sa Crnom Gorom, trenutno najnaprednijom državom kandidatom za članstvo u EU.
Prema predviđenoj dinamici, Crna Gora bi do kraja ove godine trebalo da zatvori svih 12 preostalih pregovaračkih poglavlja. Planirano je da šest poglavlja bude zatvoreno tokom novembra, a preostalih šest u decembru.
Vezane vijesti:
Nakon toga, tokom proljeća 2027. trebalo bi da bude završen nacrt pristupnog ugovora, dok je jun 2027. označen kao okvirni rok za njegovo potpisivanje.
Do tada bi tekst ugovora trebalo da bude usaglašen sa svih 27 članica Evropske unije i Crnom Gorom, kao i preveden na sve zvanične jezike EU i crnogorski jezik.
Evropska komisija bi trebalo da potvrdi spremnost Crne Gore za članstvo, a Evropski parlament da da svoju saglasnost.
Upozorenje Brisela
Iako dokument predviđa konkretne datume, Evropska komisija naglašava da oni nisu obavezujući i da će brzina pristupanja zavisiti od napretka Podgorice u sprovođenju reformi.
"Zbog same prirode pristupnih pregovora, čija brzina zavisi od napretka Crne Gore u ispunjavanju uslova za članstvo, ovaj okvirni vremenski plan ne prejudicira ni ishod ni brzinu pregovora, niti bilo koju odluku Savjeta, Komisije ili Evropskog parlamenta", navodi se u nacrtu dokumenta.
To znači da bi planirani datumi mogli da budu pomjereni ako Crna Gora ne ispuni preuzete obaveze ili ako institucije Evropske unije ne donesu potrebne odluke.
Praćenje reformi
Evropska komisija planira da nastavi da prati sprovođenje reformi u Crnoj Gori čak i nakon formalnog zatvaranja svih pregovaračkih poglavlja.
Ako pregovori budu završeni prema planu, ovogodišnji izvještaj o napretku mogao bi da bude posljednji takve vrste za Crnu Goru.
Umjesto njega, do punopravnog članstva izrađivali bi se posebni izvještaji o monitoringu, kojima bi se provjeravalo da li Podgorica nastavlja da ispunjava evropske standarde.
U slučaju ozbiljnog nazadovanja u reformama, Evropska unija zadržala bi mogućnost da, kao krajnju mjeru, odloži prijem Crne Gore u članstvo.
Ostale zemlje
Pored Crne Gore, Evropska komisija 4. novembra treba predstaviti vremenske smjernice za Albaniju, Moldaviju i Ukrajinu.
Međutim, za razliku od Crne Gore, rokovi za ove države predstavljaju prvenstveno njihove političke ambicije.
Albanija, koja je poslije Crne Gore najviše napredovala u procesu evropskih integracija, želi da zatvori sva pregovaračka poglavlja do kraja 2027.
Ipak, pred njom je znatno veći posao, jer mora da zatvori još 31 poglavlje.
Prema pisanju "Jutarnjeg lista", brojne diplomate Evropske unije smatraju da je takav cilj previše ambiciozan i da će Albaniji biti teško da završi pregovore u predviđenom roku.
Crna Gora tako ostaje najbliža punopravnom članstvu u EU, ali potpisivanje pristupnog ugovora u junu 2027. ne znači i automatski ulazak u EU.
Nakon potpisivanja biće potrebno sprovesti postupke ratifikacije, a datum punopravnog članstva zavisiće od ispunjavanja svih preostalih uslova.
