Jednostrano proglašenom nezavisnošću Kosova, a još više priznanjem od strane SAD i većine zemalja Evropske unije, uzdrman je međunarodni poredak. Kosovo je komplikovalo već komplikovanu situaciju na Balkanu, a posljedice su još nesagledive.
Kosovski presedan će u brojnim evropskim državama podstaći zahtjeve za autonomijom, a još više zapretane separatizme. U tom vrtlogu je i Bosna i Hercegovina, a posebno Republika Srpska koju su mnogi počeli "nagovarati" na secesiju. Kako su Republika Srpska i njen premijer Dodik, frustrirajuća tema sarajevskih medija, počela je još jedna od epizoda sapunice "Multietnička Bosna u raljama M.D."
Da li sto puta ponovljena laž može biti osnov za političko djelovanje? Za Republiku Srpsku, mnogi neodgovorni su nekažnjeno hiljadu puta rekli da je genocidna tvorevina koja mora biti ukinuta. Od tih laži onda nastaju zahtjevi za sankcije međunarodne zajednice prema Republici Srpskoj i Miloradu Dodiku kao personifikaciji njene vlasti. Brojni su komentari poput onoga u "Oslobođenju". Tu piše da je nedjelovanje visokog predstavnika (koji valjda po definiciji mora biti instrument bošnjačke politike)... "naročito osokolilo Milorada Dodika koji se razgorapadio i iz dana u dan sve bezobraznije prijeti referendumom za otcjepljenje RS od BiH i pripajanje Srbiji". Valjda i to spada u slobodu medija s pljuvačkim novinarstvom u javnim servisima, koji time rade na podjelama i mržnji. Čuveni RAK o ovome ćuti, jer mu mentori nisu dali zadatak da se bavi svojim poslom bez razlike ko napada i ko je napadnut. Da li to znači da BiH i njene građane čine samo oni koji podržavaju BiH po mjeri većinskog naroda? Oni koji ne vjeruju u takvu državu, budu žigosani kao nevjernici.
Znaju svi dobro da Republika Srpska svoju budućnost ne vidi kao dio Srbije, kao što je ne vidi u unitarnoj BiH. Skoro je Bakir Izetbegović izjavio da Dodik nije avanturista i da nema ništa od priče o secesiji radi pripajanja Srbiji. Kome onda treba priča o izmišljenim namjerama, glasačkim listićima za referendum za otcjepljenje, navodnom uticaju Srbije i pride Rusije na Republiku Srpsku i njenu sadašnju vlast? Kreatori tenzija pokušavaju gurnuti Republiku Srpsku u avanturizam, kako bi onda opravdavali svoje protektorističke i unitarističke ciljeve.
Uzmimo nemoguću situaciju: svi faktori – domaći i strani se slože da se Republika Srpska otcijepi od BiH i ujedini sa Srbijom. Šta bi se dešavalo u relativno kratkom vremenu takvog zajedničkog življenja, nije teško pretpostaviti. Sadašnji položaj Republike Srpske kao federativne jedinice u složenoj državi, njena ustavno-pravna, politička i ekonomska pozicija, stepen izgrađenosti njenih institucija i političko organizovanje, sve bi to moralo biti izmijenjeno. To bi Srpsku dovelo samo do statusa autonomne pokrajine, jer Srbija nije federalna država kao što je dejtonska BiH. Drugim riječima, Republika Srpska bi se morala odreći svoje pozicije i mogućnosti da kreira vlastiti razvoj u skladu s potrebama svog stanovništva. Centar odlučivanja i raspolaganja finansijskim sredstvima bi bio u Beogradu. Sve ono što bi se ostvarilo u RS, teško da bi se vratilo iz Beograda. Republika Srpska bi za Beograd bila slijepo crijevo, što bi vodilo nezadovoljstvu i u Banjaluci i u Beogradu. Srbija bi, uz samoproglašenu nezavisnost Kosova i druge regionalne neusklađenosti, morala graditi dodatne mehanizme i procedure usaglašavanja. To bi vodilo političkim turbulencijama i nestabilnosti takve srpske države. Kakva god autonomija Srpske bila, ne bi dovela do zadovoljstva ni na jednoj strani. To bi brzo dovelo do zahtjeva za razjedinjenje, da ne kažem do ustanka za otcjepljenje Srpske od Srbije.
Da zamislimo i drugu situaciju: Republika Srpska zakazuje referendum za otcjepljenje i ujedinjenje sa Srbijom. Svi domaći i strani faktori su protiv, što Republiku Srpsku dovodi u neprijateljsko okruženje i teško održivo političko i ekonomsko stanje. To je scenario sigurnog propadanja, što bi dovelo do iseljavanja Srba ne samo iz RS, već i ono malo Srba koji sada žive u Federaciji BiH. Srbija ni sama ne bi mogla priznati takav status Republike Srpske, a pogotovo je ne bi mogla prisajediniti. Znači da bi referendum o otcjepljenju bio poguban po cjelokupan srpski nacionalni korpus, uz etiketu remetilačkog faktora u ujedinjenoj Evropi.
Zato se niko ozbiljan i odgovoran u Srpskoj i Srbiji ne bavi takvim budalastim idejama. Ali dobro dođe bošnjačkom establišmentu, da strane zvaničnike u BiH i izvan nje, pale na guranje. Kao – eno Karadžićevi Srbi opet rovare protiv međunarodno priznate i Dejtonom garantovane BiH. Ključni argument takve teze je "Karadžićevo odlikovanje Dodiku". Nije bitno što Dodik nije primio odlikovanje kojim je tadašnji predsjednik Republike Srpske okitio sve narodne poslanike, nije bitno što mu se suprotstavljao tražeći prekid rata i mirovne pregovore, ni što se sastajao sa alternativnim organizacijama iz BiH opet radi prekida rata. To što se Dodik i SNSD najviše zalažu za Dejtonski sporazum, nema veze. Ima veze sa Dodikovim stilom – što na umu, to na drumu. Njegova pozicija i značaj predsjednika najvažnije političke stranke u BiH, obavezuje ga na jasan stav – o BiH, o OHR-u, o BHRTV, SDS-u, radikalima. Zbog toga je uostalom biran i podržavan od većine građana. Sa SNSD-om i Dodikom, Republika Srpska je nesumnjivo opredijeljena za dejtonske temelje BiH i ostvarivanje njene funkcionalnosti po mjeri konstitutivnih naroda i svih drugih koji tu žive. Problem je što drugi nisu i što bi pod firmom "normalne države", pravili unitarnu nemoguću državu. Time izazivaju nestabilnost i zastoje na evropskom putu, a onda optužuju Dodika i SNSD. Već viđeno.
U vremenu nakon zaključenja Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju BiH sa Evropskom unijom, trebaće mnogo strpljenja, izgradnje međusobnog povjerenja i zajedničkih interesa, da bi razvijali moguću BiH. Ako se to konačno i desi 26. maja?!