Ovih dana očekujemo da se u Parlamentarnoj skupštini BiH usvoji amandman na Ustav BiH kojim se određuje položaj i prava Brčko distrikta.
Time bi nakon više od 69 godina definitivno bio kompletiran sadržaj Opšteg okvirnog sporazuma za mir u BiH. Kao što je poznato, ovaj mirovni sporazum je parafiran u Dejtonu 21. novembra 1995. godine, a potpisan u Parizu 14. decembra iste godine.
Potpisnici mirovnog sporazuma su bili predstavnici tri strane involvirane u ratni sukob u BiH, a svojim potpisima zaključenju mira svjedočili su i predstavnici pet velikih zemalja, plus Evropska unija. Ovaj sporazum još mnogi pojednostavljeno i u osnovi netačno označavaju prvenstveno kao dokument kojim je zaustavljen rat i uspostavljen mir u BiH. Nesumnjivo je Dejtonski sporazum i to.
Mirovni sporazum je samo jedna dimenzija koja je poslužila kao osnov implementacije mirovnih rješenja sadržanih u 11 aneksa. Da je to samo bio mirovni sporazum, onda ne bi ni bilo aneksa, a pogotovo ne bi bilo Ustava BiH kao Aneksa 4.
Oni koji Dejtonskom sporazumu namjerno daju samo dimenziju zaustavljanja rata trebalo bi da pogledaju tekst mirovnog sporazuma zaključenog u Bukureštu 1886. godine nakon mirovnih pregovora između Srbije i Bugarske. Ovaj mirovni sporazum sastoji se samo od jednog člana koji glasi: "Mir se ponovo uspostavlja između Srbije i Bugarske".
U Dejtonu je ostalo neriješeno pitanje spornog dijela granične linije između entiteta u oblasti Brčkog, kako to stoji u Aneksu 2 Dejtonskog sporazuma. Ovim aneksom je utvrđena obaveza "strana" da se podvrgnu obavezujućoj arbitraži za to neriješeno pitanje. Nakon toga su uslijedile arbitražne odluke tokom 1997, 1998. i 1999. godine, kojim je Brčko ustanovljeno kao distrikt pod suverenitetom BiH, a u vlasništvu (kondominium) dva entiteta - Federacije BiH i Republike Srpske.
Na osnovu toga ova oblast formalno i faktički funkcioniše kao specifična lokalna zajednica, nad kojom entiteti nemaju nadležnost za vršenje vlasti.
Prema Konačnoj arbitražnoj odluci iz marta 1999. godine, dato je pravo i obaveza supervizoru za Brčko distrikt da obavijesti arbitražni tribunal da su entiteti u potpunosti ispunili svoje obaveze za uspostavljanje institucija Brčko distrikta i da te institucije u opštini Brčko funkcionišu efikasno i po svemu sudeći trajno. Ovako je i bilo, osim moguće dileme da li te institucije imaju trajnost.
Zato se to pitanje regulisanja trajnosti postavilo i u razgovorima između lidera trojice najznačajnijih političkih stranaka u BiH - Dodika, Tihića i Čovića. Pokazujući da se bez unutrašnjeg dijaloga ne mogu rješavati unutrašnja pitanja BiH, ova trojica su prvo u Prudu, a potom u Banjaluci, došla do rješenja i za Brčko. Usaglašenim amandmanom koji je Parlamentarnoj skupštini predložio Savjet ministara BiH može se okončati i ovo pitanje preostalo iz 1995. godine i time kompletirati mirovno rješenja za BiH.
Svako od političkih aktera - od Gregorijana kao supervizora, pa do onih koji nisu ni učestvovali poput Lagumdžije, pokušavaće da sebi ili svojoj strani, stranci, narodu, pripišu zasluge za zatvaranje ovog potencijalno neuralgičnog pitanja. Ipak, najvažnije će biti da nakon usvajanja amandmana to postaje dio paketa Dejtonskog sporazuma. Ako amandman ne bude usvojen, znaće se ko stoji iza toga i znaće se da rat u BiH još nije završen u nekim glavama.