BiH je još jednom pokazala da je zemlja "nemogućih mogućnosti". Nakon "udruženih zločinačkih poduhvata" u ratu, okrenuli smo se novim originalnim poduhvatima u miru.
Jedan od naših originalnih "političkih patenata" bilo je organizovanje svečanih ispraćaja i dočeka optuženih i osuđenih stanovnika pritvora u Hagu i ostalim evropskim zatvorima. Mještani sela Kruškovo Polje, kod Šamca, organizovali su svečani doček u hotelu sa četiristo mjesta za haškog zatvorenika Blagoja Simića po povratku s izdržavanja petnaestogodišnje zatvorske kazne.
Kad je svojevremeno Ilija Jurišić, optuženik za ratne zločine prilikom napada na kolonu JNA u Tuzli, pušten iz pritvora u Beogradu da se brani sa slobode, u rodnoj Tuzli mu je organizovan svečani doček kome je prisustvovalo više stotina građana. Onda se prešlo na suptilnije javne manifestacije i ivente. U Srednjebosanskom kantonu HDZ BiH redovno organizuje turnir u malom fudbalu na kome nastupa i ekipa haškog osuđenika Darija Kordića, s njegovim imenom na dresovima u skladu s novoprihvaćenim političkim "fer-plejom". Ispred rodne kuće u Širokom Brijegu, optuženog Gojka Šuška, bivšeg ministra odbrane Hrvatske, odgovornog za zločine prema Srbima u akciji "Oluja", prije nekoliko godina krenula je atletska trka njemu u čast, a završila na cilju u Zagrebu. Trku su organizovala udruženja hrvatskih ratnih veterana iz Hercegovine. Neodgovorna sveštena lica SPC-a učestvovala su u organizaciji promocije knjige zatvorskih zapisa "Ispovijest haškog sužnja" Milana Lukića u crkvenim prostorijama u Beogradu, pravosnažno osuđenog u Hagu na doživotnu robiju zbog zločina nad nesrpskim stanovništvom, uključujući i spaljivanje ljudi u Višegradu. Novine su nedavno objavile, a niko nije demantovao da jedna ulica u Bihaću nosi naziv po Rasimu Deliću, generalu Armije RbiH, koga je Haški tribunal 15. septembra 2008. godine osudio na tri godine zatvora zbog zločina počinjenih u selu Livade i logoru "Kamenica" u opštini Zavidovići u julu i avgustu 1995. godine, gdje su mudžahedini teško mučili i ubili više zarobljenih vojnika VRS. Amir Kubura, bivši komandant Sedme muslimanske brigade Armije RBiH, presudum Haškog tribunala 2008. godine osuđen je na dvije godine zatvora zbog počinjenih ratnih zločina tokom sukoba u BiH, imenovan je u dva upravna odbora, Fakulteta političkih nauka i Prirodno-matematičkog fakulteta u Sarajevu. Pedagoški, nema šta. Pošto nije bilo očekivane kritičke reakcije društva na ovakve postupke, nije se stalo na ovome, već se otišlo korak dalje. Na kandidatskim listama nekoliko političkih stranaka za predstojeće lokalne izbore u BiH nalaze se pojedinaci koji su pravosnažnim sudskim odlukama osuđeni za ratne zločine i kršenja ljudskih prava. Prvo je Hrvatski demokratski sabor Slavonije i Baranje na prošlim parlamentarnim izborima u Hrvatskoj predložio lidera ove stranke, generala Branimira Glavaša, osuđenog na osam godina zatvora za ratne zločine nad Srbima, za nosioca liste za Hrvatski sabor, dok se nalazio na odsluženju kazne, što je presedan u evropskoj parlamentarnojoj praksi. Politički predstavnici Srba u Hrvatskoj i BiH s pravom su protestovali zahtijevajući poništenje ove kandidature. Ustavni sud je u posljednji čas spriječio ovu kandidaturu i sramotu za hrvatsku državu. Ipak, pojedine srpske stranke koje su kritikovale ovakvo postupanje u Hrvatskoj primijenile su istu praksu u BiH. SDS je za nosioca liste za opštinu Šamac za predstojeće lokalne izbore kandidovao Blagoja Simića, koji je osuđen na 15 godina u Hagu za zločine protiv čovječnosti, teške povrede ženevskih konvencija i povrede zakona i običaja rata. Socijalistička partija je kandidovala Simu Zarića, osuđenog na šest godina zatvora u Hagu, za odbornika Skupštine opštine u Šamcu. On je po izlasku iz Haga imenovan za zamjenika načelnika opštine u februaru 2010. godine. U Zvorniku SDS je za nosioca liste imenovao Branka Grujića, ratnog načelnika Zvornika, kojeg je sud u Beogradu pravosnažno osudio na šest godina zatvora zbog zločina nad civilnim stanovništvom. Ilija Jurušić, protiv kojeg se vodi postupak pred beogradskim Sudom za ratne zločine zbog napada na kolonu JNA u Tuzli 1992. godine, nosilac je liste kandidata SDP BiH za Skupštinu opštine Tuzla na predstojećim lokalnim izborima. Sudski postupak još traje, nakon poništavanja prvostepene presude Osnovnog suda u Beogradu, kojom je on osuđen na 12 godina zatvora zbog djela ratnog zločina. Iako u ovom slučaju važi princip presumpcije nevinosti, njegovo kandidovanje u toku postupka koji traje otvara pitanje moralne i političke opravdanosti ove kandidature. Zbog ometanja povratka protjeranih stanovnika Kiseljaka, Pero Mađar osuđen je na osam mjeseci zatvora, koja je kasnije preinačena u dvogodišnju uslovnu kaznu. To mu nije smetalo da se nađe na listi HDZ 1990 za načelnika Kiseljaka, kako bi bio načelnik onima kojima je koliko juče branio povratak u vlastiti grad. Imaju li ove stranke drugih kandidata osim ovih? Kakvu poruku ljudima šaljemo kandidujući osuđene ljude? Gdje su granice kandidovanja na izborima u jednom postkonfliktnom društvu kakvo je naše? Izborni zakon BiH dopušta kandidovanje po odsluženju kazne i obavljanje funkcije, ali to još ne znači da je to i politički opravdano i moralno dopušteno. Ako poslije ovako brutalnog i krvavog međuetničkog rata, zločin protiv ljudskih prava nije legitiman osnov da se ove pojedince ne kandiduje ponovo na javne dužnosti - šta je onda? Kada bi stranke javno odbacile ovu praksu, bez obzira na Izborni zakon, to bi bilo od velikog moralnog i političkog značaja za budućnost bosanskohercegovačkog društva. U prošlosti u Njemačkoj i nekim drugim zemljama u kojima su ratni režimi sarađivali s njemačkim okupatorima, poslije rata, u procesu demokratizacije i denacifikacije, nove vlasti su jednom broju pojedinaca zakonom ograničile prava kandidovanja i obavljanja javnih dužnosti zbog pravosudnih kazni za teška kršenja ljudskih prava. Savjet Evrope i Evropski parlament u svojim rezolucijama o evropskoj savjesti i sjećanju na žrtve totalitarnih i autoritarnih režima u prošlosti u Evropi insistira na zakonitoj primjeni postupka lustracije, kako bi se svim pojedincima odgovornim za teška kršenja ljudskih prava onemogućilo vršenje javnih funkcija. Kandidovanja pojedinaca na izbornim listama, osuđenih ili onih protiv kojih se vodi sudski postupak za optužbe za genocid, teške ratne zločine, zločine protiv čovječnosti i humanosti, je teška kompromitacija političkih partija koje su ih kandidovale, politike kao javnog poziva za opšte dobro i demokratije kao procesa izgradnje civilizovane zajednice. Mi nemamo "milost kasnog rođenja", kako se to govorilo za poslijeratnu njemačku generaciju, koja je rođena kasno da bi učestvovala u nacističkom totalitarizmu i koja ga je nadživjela. Naprotiv, mi smo direktni učesnici naših ratova i počinjenih zločina. Ovo je unutrašnja lična drama i muka svakog pojedinca i naše generacije i valja nam preuzeti odgovornost za ta dešavanja. Da li je u složenom i podijeljenom bosanskohercegovačkom društvu moguća katarza, pored ovakvih postupanja? Teško. Tako neophodna katarza je potrebna i moguća samo kroz radikalno drugačiji politički govor, kroz novi humanizam, a nikako kroz novo varvarstvo koje ljude pretvara u zombije političkih ideja u kojima su sva sredstva dozvoljena.