Ministri inostranih poslova zemalja EU u utorak su donijeli odluku da Srbija* dobije status kandidata za članstvo u Evropskoj uniji. Još u ponedjeljak nakon sastanka predsjedenika Borisa Tadića i visoke predstavnice za spoljnu politiku i bezbjednost Ketrin Ešton u Briselu bilo je jasno kakvu će odluku donijeti ministri, a koju formalno treba u četvrtak ili petak da potvrde šefovi evropskih država.
Eštonova je bila toliko očarana vizionarskom i mudrom politikom Borisa Tadića, koju je manifestovao prethodnih sedmica kada su postigli dogovor s vlastima kosovskih Albanaca o međusobnom priznavanju, ali sa zvjezdicom, tačnije s fusnotom, pa je prosto nevjerovatno kako se uopšte suzdržala da poslije zagrljaja i poljubaca s Tadićem na pres-konferenciji ne uzvikne "Dobro nam došli, dragi Srbi."
Time je, eto, uspješno završeno jedno mučno poglavlje višegodišnjeg diplomatkog natezanja Beograda i Brisla, odnosno Berlina, još od vremena proglašenja kosovske nezavisnosti, koje je s vremena na vrijeme dobijalo elemente klasičnih ucjena da Tadićeva vlada otvori razgovore s Prištinom o takozvanim životnim, svakodnevnim problemima koje imaju Albanci i Srbi u toj bivšoj srpskoj pokrajini, a danas samostalnoj i gotovo međunarodno priznatoj državi.
Tako je i godinu dana mrcvarenja, gutanja KFOR-ovih suzavaca te igranja užičkog kola po barikadama ono malo Srba što je ostalu u tri-četiri opštine na sjeveru na kraju upakovano u jednu malu fusnotu koja će biti okačena Kosovu* na svim regionalnim forumima, i šire, na kojima se pojavi i Srbija, a u kojoj je navedeno...
U stvari, puno bitnije je znati od onoga šta piše da li je to privremeno rješenje, kakve zamke sve krije i slično, da je fusnota riječ njemačkog porijekla koja označava bilješku stavljenu na dno stranice teksta. Što će reći da su bukvalno Nijemci dali posljednju riječ i još jednom odlučili o sudbini Srbije i njenom statusu na evropskom putu. Baš kao što su Nijemci imali posljednju riječ prije odluke u NATO-u da bombarduju Srbiju zbog zločina i protjerivanja albanskog stanovništva s Kosova*.
Toga se ovih dana prisjetio i Hening Henš, član Misije OEBS-a, koji je bio svjedok dogovora poslije kojeg je uslijedila NATO akcija, a koji tvrdi u ispovijesti pred kamerama, što će reći da bi mu se moglo vjerovati, da se sve to odigralo nakon bezočne laži tadašnjeg ministra odbrane Njemačke Rudolfa Šarpinga.
"Šarping je iz samo njemu znanih razloga lansirao lažnu vijest da su vojnici oslobodilačke vojske Kosova* (UČK) zapravo civilne žrtve. Svjedok posmatrač OEBS-a lično je prisustvovao uviđaju u Rugovu, gdje se desila borba između srpskih policijskih jedinica i UČK. Šarpingova priča poslužila je čelnicima NATO-a da započnu vazdušne udare", kaže Hens. I nije on prvi stranac s podužim činovničkim stažom koji se s naknadnom pameću počne prisjećati šta se sve dešavalo tih zlosrećnih devedesetih godina.
Tako je godinu dana mrcvarenja, gutanja KFOR-ovih suzavaca te igranja užičkog kola po barikadama ono malo Srba što je ostalo u tri-četiri opštine na sjeveru na kraju upakovano u jednu malu fusnotu, koja će biti okačena Kosovu*
Da li ova izjava može danas, politički gledano, promijeniti bilo šta u odnosu na sadašnje, realno stanje? Ništa osim utiska da se neko zbog istorije, ekonomskih interesa ili bilo čega sa strane sve vrijeme poigravao i usmjeravao prilike u i oko Srbije svodeći tu jednu krvavu epohu u malu fosnotu, koju možete pročitati, a i ne morate, kad se nađete na nekom forumu, okruglom stolu ili debati na kojem učestvuje predstavnik Kosova*.
I baš ta, takva fusnotica je konačno otvorila evropska vrata srpskoj državi, dajući joj istorijsku šansu da konačno nađe prioritetni nacionalni cilj, a to je da narednih godina, što brže to bolje, postane punopravan član Evropske unije. Da li je taj cilj dobro rješenje u vrijeme globalne ekonomske krize, koja je poprilično razdrmala političke odnose unutar Evropske unije, vrijeme će pokazati, ali bez tog cilja srpsko društvo bi tonulo još dublje u vlastite sukobe, podjele...
Društvo bez identiteta, u kojem bi politiku vodili ekstremni radikali, likovi koji imaju montipajtonovski smisao za političku satiru noseći godinama one bedževe sa Šešeljevom slikom ili liberalni lovci na strane donacije u "Bossovim" odijelima, a koje u užem Beogradu podržavaju razni šibicari po medijima i u "endži sektoru".
U kakvom je stanju danas srpsko društvo i država pokazuje sama već godinama time što nema nikakve ideje, vizije, nema dovoljno unutrašnje snage da na civilizovan, demokratski način nađe rješenje za onu marionetu muftije Mustafe Cerića u Sandžaku, nabildanog Zukorlića, koji se već iživljava, što verbalno što bukvalno, nad institucijama te države i koji je njen najveći nacionalni praznik, Dan Republike, nedavno nazivao "Sretenjem zločinaca".
Čak mu niko od zvaničnika ili opozicije ni kroz reagovanja u novinama nije odgovorio na tu uvredu ispljunutu u lice čitavom narodu. I to je danas Srbija, zemlja s izgubljenim nacionalnim ponosom, koju može da vrijeđa svako koliko ga volja i kojoj samo integracija u Uniju može pomoći da pokuša vratiti dio nacionalnog evropskog identiteta izgubljenog kroz nesrećni 20. vijek od Drugog svjetskog rata pa naovamo.
Politika koju godinama zagovara Boris Tadić, i Evropa i Kosovo, uvođenjem fusnotice u odnose sa Prištinom stavila je fokus na njen prvi dio, ovaj evropski. Koliko će to podržati građani ostaje da se vidi na seriji izbora koji Srbiju očekuju u ovoj godini, od parlamentarnih do predsjedničkih. Status kandidata ne samo da će Srbiji otvoriti sefove pretpristupnih fondova, u kojima se još može naći značajna količina novca za sve one koji znaju tražiti po tim briselskim birokratskim lavirintima, već je i jasna politička poruka građanima da odbace ekstremne nacionalne politike te da daju podršku onima koje razumiju i komšije i Evropa.
Naravno da bi to bio i dodatan motiv liderima u BiH da tokom ove godine i ona, konačno, zvanično preda kandidatski zahtjev jer postaje izolovano ostrvo između Hrvatske, koja je de fakto već u Evropskoj uniji, i Srbije, koja to jasno želi postati.
(* Tekst je pisan prije odluke u Briselu)